Ana səhifə

Bəziləri yaradılışı təsadüflə şərhə çalışırlar. Bunlara nə deyərsiniz?


YazdırSend to friend

İnanc mübahisəsi altında, ümumiyyətlə, bu sual yatır: İradəmi, təsadüfmü? Yəni, bu aləmin bu hazır halına, mütləq bir iradə, sonsuz bir elm, sonsuz bir qüdrət sahibimi gətirmiş; yoxsa bu gözlər qamaşdıran gözəlliklər, bu ağıllara durğunluq verən əsərlər təsadüfimi əmələ gəlmişlər? Təsadüf və təsadüfi sözləri, ehtimallar nəzəriyyəsində çox keçər. Bu nəzəriyyədə bir çarpma qaydası vardır. Qaydanı qısaca belə ifadə edə bilərik. Bir-birindən müstəqil hadisələrin birlikdə meydana gəlmələri ehtimalı, bunların ayrı-ayrı meydana inkişaf etmə ehtimallarının hasilinə bərabərdir. Bu qaydanı, çox vaxt müraciət edilən "torbadan hərflər çəkib söz yazma" misalıyla izah edək. Bir torbaya iyirmi doqquz hərfi qoyaq və hərfləri torbadan sırayla çəkərək hər hansı bir söz yazmaq istəyək.

Çəkdiyimiz bir hərfi təkrar torbaya qaytardığımız təqdirdə, hər hərfin çəkilmə ehtimalı hər səfərində 1/29dur. Bu hərfi torbaya qaytardığımızda ikinci çəkişdə "a" gəlmə ehtimalı yenə 1/29dur və sabitdir. Bu hərflərlə bir söz, məsələn "bağça" yazmaq istəyək. Torbadan çəkdiyimiz ilk hərfin "b" olması ehtimalı 1/29dur. Bu hərfi torbaya qaytardığımızda, ikinci çəkilişdə "a" gəlmə ehtimalı yenə 1/29dur. Birincinin "b", ikincinin "a" gəlmə ehtimalı isə bu iki ehtimalın hasilinə, yəni 1/29un kvadratına bərabər olar. Bu isə təxminən, "mində birlik bir ehtimal" ifadə edər. Yəni, etdiyimiz qaytarmalı çəkişlərlə iki hərfli min ayrı söz yaza bilərik; ın, ax, sn, mb, au, ik... Kimi. Bunlardan biri də "ba" sözüdür və sırayla etdiyimiz iki ayrı çəkişlə bu sözü yazma ehtimalımız mində birdir.

İndi düşünək, beş hərfli bir sözün təsadüfən yazılma ehtimalı iyirmi milyonda bir olunca bir sətirin, paraqrafın, hələ bir kitabın bu cür çəkişlərlə təsadüfi yazılması mümkündür?



14-02-2010 12:00:00

Düğüme özel


Bu səhifəyə daxil olmaq üçün səlahiyyətli deyil.

Üzv olmaq istəyirsinizsə Bura basın.

Əgər üzv deyilsinizsə Bura basın.

Şərhsiz