Ana səhifə

"Bastı zaman və tayyı məkan" nə deməkdir?


YazdırSend to friend

Bastı zaman: "zamanın genişləməsi, bərəkətlənməsi", "az zamanda uzun bir zaman yaşamış olma halı" 
Tayyı məkan: "Məkanı aşaraq bir anda dəyişik yerlərdə görünə bilmək." 

Dağlarla yer üzünün sahəsini genişləyir. O kiçik qabarcıqlar da mədənin sahəsini artırırlar. Ağciyər açıldığı zaman iki yüz əlli kvadrat metr olur. Allahın məkan içində məkan yaratdığına bunlar bir misal.. 

Elə isə o hərşeyəqadir plan Allah , zaman içində zaman da yarada bilər. Necə ki yaratmışda... Yuxu, bastı zaman və merac... 

Biz məlumatımızla, ədəbimizlə məhduduq. Ülfətə, vərdişlərə əsir olmuşuq. Günəş işığının, təxminən, yüz əlli milyon kilometrlik bir məsafəni səkkiz dəqiqədə qat edərək dünyamıza çatmasına artıq heyrətlənmirik. Halbuki bu Allahın bir qüdrət möcüzəsi... 

"Cənabı Haqq işıqda sərgilədiyi bu möcüzəni, ruhu cəsədinə qalib gəlmiş bir sevimli qulunda da göstərə bilər." dediyimizdə dərhal etirazlar başlayır. Nə üçün? Çünki; biz ədəb məhkumuyuq və belə bir şeyə heç şahid olmamışıq. Bu hadisəni hər gün seyr edə bilsək o da nəzərimizdə gizlənəcək, ona da heyrətlənməməyə başlayacağıq 

"Yuxuda bir saat ərzində bir ilin keçdiyini və bir çox işlər görüldüyünü görürsən. Əgər o saatda o işlərə əvəz Quran oxumuş olsa idin bir neçə xətim oxumuş olardın. Bu halət, övliya üçün haləti yakazada inkişaf edər. Məsələ ruhun dairəsinə yaxınlaşar. Ruh onsuz da zaman ilə müqəyyət deyil. Ruhu cismaniyyətinə qalib olan övliyanın işləri, hərəkətləri, sürəti ruh mizanıyla cərəyan edər." ( Məsnəvi Nuriyyə) 

Bu gün, şəkillərin və səslərin televiziya vasitəsiylə bir anda bir çox məkanlarda olmasını çox normal qarşılayırıq. Amma Belqisin taxtının çox qısa bir zamanda Süleyman əleyhissalamın yanına gətirilməsini ağılımıza sığıştır bilmirik. Məsələ; bir gün səs və şəkillər kimi, əşyanın da nəqlinə müvəffəq olunsa, o zaman onu da çox normal və məqbul qəbul edib, ona da heyrətlənməməyə başlayacağıq. 

Yuxarıdakı epiqramda vərdiş etmədiyimiz bir təbir keçdi: Ruh sürəti. Ruhun sürəti nə işıqla müqayisəyə girər, nə də səslə. Xəyal ruhun bir xidmətçisi. Bir anda cənnətlərə vara bilir. Ağıl, ruhun anlama aləti. İnsan bu alətlə bir anda ulduzlara çıxıb onları təfəkkür edə bilir. 

Ruh cəsədə qalib olunca bir neçə məkanda bir anda ol/tapılmaq da çox asan olar. Yuxuda bizim də ruhumuz bədənimizə bir dərəcə qalib gəlir. Çox uzaq məsafələrə bir anda gedər, keçmişə və gələcəyə rahatlıqla keçərik. Babamızla da görüşərik, nəvələrimizlə də. 

Mənən tərəqqi edərək, mələkləri gerilərdə buraxan bir ruh, onların çox rahatlıqla etdiyi bir işi nə üçün edə bilməsin? Bir anda bir neçə məkanda niyə/səbəb ol/tapıla bilməsin?



23-04-2014 12:00:00