Ana səhifə

Fatihə surəsi Bəsmələ ilə başlayıb dua ilə gedir; Allah heç bəsmələ çəkər mi? Ərəbcə mətndə olmayan Saffat 164-166-də mələklər ifadəsini, bəzi ayələrdəki, -de ki, -söyle, kimi sözləri sanki insan söyləyir?


YazdırSend to friend

Əvvəla, Qur'an'ın ilk enən ayəsi "Yaradan Allah'ın adı ilə oxu" məalındadır. Burada "Oxu" əmri, Allah'ın elçisi Hz. Muhamməd sallallahu aleyhi və səlləm`ə xitabdır. Bu əmr bütün Qur'an'ı əhatə etməkdədir. Bu səbəbdən, Qur'an'da -başında açıq şəkildə "İkra = oxu" və ya "Qul = söylə" sözlərinin olmadığı bütün ayələrin və surələrin başında zımnən (üstü örtülü olaraq, dolayısilə) var qəbul edilməkdədir. Buna görə, Fatihənin başında yer alan "Rahman və Rahîm olan Allah'ın adıyla" məalındakı Bismillahın başında da "İkra = Oxu" və ya "Qul = Söylə" sözü həmişə vardır. Bunu elmi bir ifadəylə qeyd etməli olsaq, "İkra = Oxu" və ya "Qul = Söylə" sözü, "Qur'an'ın bütün ayə və surələrinin əvvəlində ya məlfuzdur (açıqca zikr edilmişdir) və ya məlhuzdur (zımnən vardır).

İkincisi, İmam Şafii kimi bəzi alimlərə görə, Fatihə`nin başındakı Bəsmələ, surədən bir ayə olmaqla bərabər, İslam alimlərinin böyük əksəriyyətinə görə, digər surələrin başında olduğu kimi, Fatihə surəsinin başındakı Bəsmələ də surədən bir ayə deyil, təbərrükən(bərəkət üççün) yer almışdır.

Bu məlhuz olan "oxu / söylə" sözü, Fatihənin bütün ayələrində də keçərlidir, tətbiq olunar. Onsuz da surənin başında "Oxu!" Və ya "Söylə!" deyilmişsə bunun bütün sure üçün etibarlı olduğu barəsində tərəddüd etməmək lazımdır. Məsələn; Ənam 6/19. ayənin başında "Qul = söylə, de ki" sözü açıqca istifadə edilmişdir. Kəhf, 18 / 110`da "Qul = söylə, de ki" sözü açıqca istifadə edilmişdir.

Qur'an'ın -qırxdan çox olan- möcüzəvi yönlərinin başında, ifadələrindəki îcazıdır / çox yığcam ifadələr istifadə etməsidir, incə münasibət ipçikləriylə bir-birindən uzaq görülən ayələr arasında bir əlaqə qurmasıdır. Saffat, 37 / 164-166. ayələrində də bəlağətın bu icaz sənəti söz mövzusudur. Diqqət edilsə əlaqədar surənin 149. ayəsində mələkləri Allah'ın qızları olaraq görənlərə "istifham-ı inkari" deyilən qarşı sualla bir danlama üslubu mövcuddur. 150. ayədə isə "məlaikə = mələklər" açıq şəkildə söz mövzusu edilmişdir. Və bu məzmun 166. ayəyə qədər fərqli intensivlikdə incə bir münasibət zənciri içərisində tərənnüm edilmişdir. Bu mövzu çox ciddi bir ixtisas mövzusudur.



11-09-2014 12:00:00

Düğüme özel


Bu səhifəyə daxil olmaq üçün səlahiyyətli deyil.

Üzv olmaq istəyirsinizsə Bura basın.

Əgər üzv deyilsinizsə Bura basın.

Şərhsiz