Ana səhifə

Həyat mübarizədir?


YazdırSend to friendGündəhv bir ə Darvin fəlsəfəsinin təqdimindən sonra, sistemli bir şəkildə və davamlı olaraq ortayaəqiqətən həyat bir mübarizədirmi? Mövzunun daha yaxşı başa düşülməsi ətə nəzər etmək lazımdır. Yer üzündə halında inkişaf etdiyi görülür. Bitki vəşkil etdiyi bu silsilələr arasında, insanı heyrəmində görülən bu müvazinətə səbəb, mübarizədir, yoxsa yardımlaşma? Bitkilət Bitkil suyu, havadan aldıqlarıərin xəsində reallaşdırdıqları bu hadisəyə fotosintez (işıqda birləşdirmə) və ya assimilyasiya adı verilhadisəsinin bu qədəri, ibtidai məktəb kitablarında daəti elm adamları tən şey, bitkiləhərli qaz olan karbon dioksidi əmərək, həyatın qaynağı olan milyardlarla ton qida maddələridir. Hadisən maddələr bəlliələr bəlli. Lakin içəş enerjisi necə kimyəvi enerjiyə çevrilir? Hansı ə bənzəri suallar haqqında bilinər əsas olaraq oksigen çıxarır, heyvanlar isərin ehtiyacı əsasənə oksigendir. Yen. Heyvanların artıq maddəşkil edir. Budur, . Heyvanların bitkilə bitkilərin də heyvanların gübrəziyyət mübarizədirmi, yoxsa yardımlaşma? Bir ş hissəsini canavarın ağzına bə bilərikmi? Eyni şə halında olduğunu söylər, heyvanların imdadına göndərilirlər. Bitkilər heyvanların qidası olduğu kimi dənizlərdə böyük ölçüdə fitoplankton adı verilə digər bitkilərlə birlikdə, canlılara qida olurlar. Açıq də otlaqlarına bəri ümumiyyətlə "dənizlərin çayırı" olaraq tanınırlarQısaca söyləmək lazım olsa, də balanslı bir qida zər böyük balıq kiçik balığı yem çox miqdarda meydana gələn dənizlərdəki bu qidalar, istehlak edilmədiyi üçün dənizlər çirklənib hala gələcəkdi. Milyonlarla yumurta buraxan bir balığın yumurtaları da nəziyyət, canlıların bir-birinərmirmi? Heyvanlarla bitkilətlərin, bir-birinə kömək, bu səbəbdən insanlığa kömənada digər bir misal olaraq çiçəklərlə böcəklərin əlaqəsini verə bilərik. Böcə kömək edərək yaşamaları ilə yaxından əkli bitkilərin üçdə ikisi böcəklər vasitəsiylə tozlanaraq nəsillərini davam etdirirlər. Böcə nektarları ilə çiçək tozu yığmaq üçün çiçəni çiçəkləri evləndirirlər. Beləklərin tozlanəri köməyin və həyata xidmətlərinin çox müxtəlif şəkilləri vardır. Biz yalnız arıları misal verətin mübarizəyə deyil, köməkləşməyə əsaslandığına çox böyük rolları vardır. Arılar bu vçiçəyindən nektar toplamağ daha asan və təhlükəsiz şəkildə təmin edirlər. Bu ş etdikləri xidmətlə, bağçalarda məbəb olurlar. Beləcə təmin etdikləri fayda, baldan daha qiymətlidir. Canlılar dünyasında, qarşılıqlı faydalanmağa əsaslanaraqəskiyini tamamlayıb, kömşəklinə simbioz (ortaq həyat) adı verilə heyvanlar aləmində misalları çoxdur. Bitkilən gözəl misalını, "Şibyhəyat şərtlərinə dayanıqlı bitki qrupunda görə bilərə, bəzi su yosunları (algae) ilələk hüceyrələri, bitkilərin ehtiyacı olan su, karbon dioksid, mineral maddəsini, su yosunu hüceyrələri isə fotosintez edərək qida maddələri və oksigen çıxarmaq surət heç pozulmadan, dalaşmadan,ir. Qarşılıqlı köm həyat tərzinə bir misal da heyvanlar aləmindən verək. Bir xərçəng) arasındakı ortaqlıq çox maraqlıdır. Xərçəngərində eyni zamanda dəniz gülü də var. Dəhərləyici kapsullarını məhərləyir, iflic edir. Lakin xərçəngin ilbiz qabığına girm dəniz gülünə ayaq olur, onu gəzdirir. Də xərçəngiəniz güllərinin ovladıqları heyvanları xərçəngəniz güllərinə verir. Belş və gəzmiş olurlar. "Həkləşmə olduğunu anlamaları üçün kafi olacaq. Çünki hədəninin məruz qaldığı həzyiqin dölə çatmasına maneəsi iləmi reallaşır? Hə olaraq qəbul edənlər, neçə gün çalışaraq analarının sinəffəq oldular? Vətlə atmosferi dünyanın ər? Dünyada bütün canlılar üçün hət, ana qarnındakı dölü dər. Eyni rətçi edir. Nəzəm bir fabrik kimi işləyir. Ən kiçik vintindədər, bütün hissələri bir məqsəd üçün birlikdə işləyir. Atomdan qalaktikalara qəşdən göz hüceyrələrinə qədər hamısında əmrəylik görülür. Ən uzaq şeylə kömək əlini uzatıb. Canlı-cansız, böyük-kiçik bütün məcək şəkildə yaradılmışdır. Beləlikləəşdən gələn işıq və istilik, bütün canlıların imdadına çatır. Göydəki bütün canlıların ehtiyacını qarşılayır. Qısaca, bu kainat fabrikinin avtomatik olaraq işləzi yırtıcı heyvanların zələri, bir mübarizə və döyüş olmayıb, kainatdakı təbii tarazlıq vərəyidir.


26-04-2011 12:00:00