Ana səhifə

İnsanlığın axtardığı barışın İslamda olduğunu necə izah edərsiniz?


YazdırSend to friend

Postmodern Düşüncələr kitabında Prof. Dr. İbrahim Özdəmir, "Müsəlmanın İnsanlarla Qardaşlığı" başlığı altında İslamın keçmişindəki tətbiqlərindən nümunələr verilmişdir. Bu çox əhəmiyyətli təsbitlərlə sizi baş-başa buraxıram. İnsanlığın axtardığı barış İslamdamı? Birlikdə düşünək.

 

Qurana görə insan varlıqların ən şərəflisidir. Allahın dünyada xəlifəsidir. Bu səbəblə insana çox əhəmiyyət verilmiş və ucaldılmışdır. Bir insanı günahsız yerə öldürmək, bütün insanlığı qətl etməyə bərabər tutulmuşdur.

 

Hz. Peyğəmbər, qeyri müslim belə olsa cənazələrə hörmət göstərmiş və beləcə insan olma sifətinin, filan dinə mənsub olma sifətindən əvvəl gəldiyini göstərmişdir. Müsəlmanların, digər din mənsublarına qarşı xoşgörüş və dialoqa dayanan bir ənənə meydana gətirmələrində bu anlayışın böyük payı var.

 

Digər tərəfdən, Müsəlmanların öz xaricindəkilərə baxışları Qurandakı qanunlara dayandığından, heç bir zaman hakimiyyətləri altındakı insanları dinlərini dəyişdirməyə və Müsəlman olmağa məcbur etməmişlər. Bu, Quranın "Dində məcbur etmə yoxdur." qanununun təbii bir nəticəsi olaraq görülməlidir.

 

Beləcə fəth edilən bölgələrdəki insanlar heç bir məcbur etməyə məruz qalmamış, əksinə cizyə vergisi ödəmək şərtiylə din və inanclarında sərbəst buraxılmışlar.

 

Hz. Peyğəmbərin bu bəyanları, Müsəlman idarəçilərə daim işıq tutmuşdur: "İnsanlara əzab edənə Allah da əzab edər. Kim bir zimmiye (müsəlman olmayana) zülm edər və ona gücünün xaricində iş yüklərsə, qiyamət günü məni qarşısında görəcək."

 

İnanc mövzusunda məcbur etmə, dinin özünə zidd olduğundan, daha İslamın ilk günündən etibarən belə bir məcbur etməyə yer verilməmişdir. Bu səbəblə Hz. Peyğəmbərə (s.ə.s.), "əsl vəzifəsinin təbliğ olduğu, insanları hidayətə çatdırma olmadığı" bir ayədə açıqca ifadə edilmişdir.

 

Bu mövzuda Hz. Peyğəmbərin tətbiqləri də təbii ki Qurandakı qanunlar çərçivəsində reallaşmışdır. Bilindiyi kimi, Hz. Peyğəmbər Məkkədən Mədinəyə hicrətlə birlikdə, Yəhudi cəmiyyətiylə bir yerdə yaşamağa başlamışdır. Hz. Peyğəmbər Yəhudi cəmiyyətiylə olan əlaqələrini yazılı bir mətin şəkildə ortaya qoymuşdur. Hz. Peyğəmbərin Mədinə irəli gələnlərini yığıb bədənə gətirdiyi bu şəhər-dövləti nizamnaməsi, dünyada bir dövlətin ortaya qoyduğu ilk konstitusiya olaraq qəbul edilməkdədir.

 

Əlli ətrafında maddədən ibarət olan bu yazılı vəsiqədə: "Müsəlmanların dinləri özlərinə, Yəhudilərin dinləri də özlərinədir." deyilərək Yəhudilərə və bunların müttəfiqlərinə tam bir din azadlığı tanınmışdır.

 

Məkkənin cənubunda qalan Necran bölgəsi, Hicazın Xristianlıq mərkəzi vəziyyətində idi. Hz. Peyğəmbər Necranlılarla etdiyi məşhur razılaşmada, onların can, mal və din azadlıqlarını zəmanət etdiyi kimi, məbədlərinə və din adamlarına da tam bir toxunulmazlıq tanımışdır.

 

Quran və sünnətlə təyin olunan bu təməl xətt daha sonra gələn Müsəlman idarəçilər tərəfindən eynilə davam etdirilmişdir. Bu məzmunda Hz. Əbu Bəkrin döyüşə gedən komandirlərinə verdiyi təlimatnamə və Hz. Ömərin Qüdsün fəthində etdiyi razılaşma eyni ruhu əks etdirməkdədir. Hətta Əbu Bəkrin təlimatnaməsində "Xurma və digər meyvə ağaclarını, qoyun, keçi və digər heyvanları yemənin xaricində başqa məqsəd  ilə kəsməyin, tələf etməyin." deyilərək təbii ətraf döyüş vəziyyətində belə korlanmamışdır.



14-02-2010 12:00:00

Düğüme özel


Bu səhifəyə daxil olmaq üçün səlahiyyətli deyil.

Üzv olmaq istəyirsinizsə Bura basın.

Əgər üzv deyilsinizsə Bura basın.

Şərhsiz