Ana səhifə

İslamda təvəkkülün sərhədləri nələrdir?


YazdırSend to friend

Təvəkkül sözü, vəkil tutmaq deməkdir. Vəkil tutacaq adam özündən daha qüvvətli, daha şəfqətli, elm mədəniyyətdə daha üstün bir şəxsə etimad edib onu vəkil tutmaq istər.

Müsəlman Allahın qüdrətinin üstündə bir qüdrət, elminin üstündə bir elm, mərhəmət və şəfqətinin föqündə bir şəfqət və mərhəmət olmadığına etiqad edər. Digər məxluqların da özü kimi aciz, kasıb, qüsurlu və nöqsanlı olduğunu idrak ilə Allaha etimad və təvəkkül edər; Ona təslim olar.

Allaha təvəkkül edən bir Müsəlman düşünər ki, "Mənə gələcək bütün xeyrləri ancaq O lütfkarlıq edə bilər və hər cür şər və zərərləri ancaq O uzaqlaşdıra bilər."

Bir Müsəlman, işdən kazanılamayacağını bilərək, dünya işləri üçün lazımlı bütün tədbirləri aldığı kimi, ibadət etmədən və Allahın əmrlərini edib, qadağanlarından qaçmadan da cənnətə gedə bilməyəcəyini bilərək qulluq vəzifəsini yerinə yetirər və sonunda Allaha təvəkkül edər.

Təvəkkül, səbəblərə təşəbbüs göstərdikdən və lazımlı bütün tədbirləri aldıqdan sonra, Cənabı Haqqın verdiyi nəticəyə razı olmaqdır. Belə bir insan dinc yaşar, narahatlığa qapılaraq ruhuna əzab çəkdirməz, Peyğəmbərimizin bu hədisi şərifi ona böyük bir ümid qaynağı olar: "Əgər siz Allaha haqqıyla təvəkkül etsəniz, quşları ruzi verildirdiyi kimi sizə də ruzi verilər."

Təvəkkül heç bir zaman işi, səbəblərə təşəbbüs göstərməyi məhrum etməz. Cənabı Haqq Qurani Kərimdə: "Doğrusu, insan üçün öz işindən (səyinin nəticəsindən) başqa bir şey yoxdur" (Nəcm Surəsi, 39) buyurmuşdur.

Bir adam Peyğəmbərimizə (s.ə.s.) gələrək, "Mən dəvəmi çərşənbə axşamı verərək təvəkkül edim, yoxsa bağlayaraq?" demişdir. Əfəndimiz isə, "Dəvəni bağla sonra təvəkkül et" (Tirmizi, Qiyamət, 60) buyurmuş, beləcə təvəkkülün ölçüsünü ən gözəl şəkildə ortaya qoymuşdur.



07-11-2009 12:00:00