Ana səhifə

Maya kəhanətləri həqiqət ola bilər?


YazdırSend to friend

 

"Klassik dövrdəki Maya dininin üç təməl xüsusiyyəti; çox tanrıçı (politeist), natüralist (atmosferdəki hadisələri ilahlaşdırma) və düalist olmasıdır. Düalistliğin də yaxşı ilə pis ikiləmi edilməklə birlikdə, "Xeyr və şər Allahdandır" qanununa malikdir. Yaxşılıq ilahları ilə pislik ilahları davamlı bir qarşıdurma içindədir; lakin gün və gecə, həyat və ölüm, bir-birlərindən tamamilə ayrıla bilməzlərsə, bunlar da bir-birlərindən tamamilə ayrı deyil idilər (yenil və yang kimi). İnsanların gələcəkləri də bu qarşıdurmadan nəsibini alırdı."

 

 

 

"Köhnə Mayalayarın din adamlarının tətbiqləri onların bir şaman olduğunu da göstərməkdədir. Mayalayar, sonradan Qırmızıdərililərdə görülən Amerika Şamanizminin xüsusi hallarından birini meydana gətirmişlər. Asiya Şamanizmiylə bir çox baxımdan paralellik göstərən Maya Şamanizminin ən əhəmiyyətli fərqlərindən biri;"

 

- Asiya Şamanizmində transa keçmədə narkotik maddələrin istifadə edilməməsinə qarşı, Maya Şamanizmində halüsinojen və psikoaktif maddələrin istifadəsidir."

"Popol-Vuh ya da Pop Wuh Kişe-Mayaların müqəddəs kitabıdır. Adı "zamanların kitabı" ya da "hadisələrin kitabı"mənas(n)ına gələn Popol-Vuh, Mayalarda qədim zamanlardan bəri köçürülə gəlmiş şifahi/sözlü tradisyonun yazıya keçirilməsiylə meydana gəlmişdir. 18. yy.da rahib Francisco Ximenez tərəfindən İspancaya çevrilmişdir. Kitabda kainat, Tanrı, kainatın meydana gəlməsni, dünya çağları, kainatdakı qanunlar, inisiyasyon vs. haqqındakı məlumatlar simvolik bir izahatla təqdim edilər."

 

"Elyazması kitabın birinci qisimi yaradılış mövzusunu ehtiva edər. İkinci qisimdə isə Hunahpú et Ixbalanqué adlarındakı əkiz qardaşların əhvalatı tapılar ki, bu əhvalat inisiyasyon imtahanları və mərhələləri müddətinin simvolik izahatı olaraq şərh olunar."

 

Maya dini haqqında verdiyimiz məlumatlar, daha geniş olaraq fərqli qaynaqlardan araşdırıla bilər. Ancaq görüldüyü üzerepoliteist və naturalist olan bir dinin səmavi, ilahi qaynaqlı olması düşünülə bilməz. Bu dini ənənənin Maya mədəniyyətində əsrlər tərəfindən şifahi olaraq köçürüldüyü və daha sonra yazıya keçirilərək Popol-Vuh kitabının meydana gətirildiyi göz önünə alındığında, bir ehtimal səmavi qaynaqlardan özlərinə çatan bir təlimin daha sonra təhrifə uğrayaraq, ilahi qaynaqlı quruluşunu itirdiyi də düşünülə bilər. Ayrıca, Popol-Vuh kitabının Yaradılış hissəsində izah edilənlər, Tövratın Yaratma hissəsini də xatırlatmaqdadır.

 

Ancaq, bu mövzunun tam təsbiti, dinlər tarixi araşdırmaçılarının işlərinə bağlıdır. Bizim hələlik söyləyə biləcəyimiz, hal-hazırda bilinən Maya dininin səmavi qaynaqlı olmadığı, bu səbəbdən Maya kəhanətlərinin də ciddiyə alınmaması lazım olduğudur.



07-06-2011 12:00:00