Ana səhifə

Risalət və vəlayət nədir?


YazdırSend to friend

Risalət, Allahdan bir vəzifələndirmə, vəlayət isə Allaha bir yüksəlişdir. Yəni, Allah bəzi insanları, insanlara rəsul olaraq göndərmişdir. Bu bir vəzifələndirmədir. "Allah kimə risalət vəzifəsini verəcəyini ən yaxşı biləndir" (Ənam Surəsi, 124) ayəsinin hökmü belədir, kim buna ehilse, vəzifələndirlər. İlk insan Hz. Adəm, eyni zamanda ilk peyğəmbərdir. "Hər ümmət üçün bir rəsul vardır" (Yunus Surəsi, 47) ayəsinin ifadə etdiyi kimi, hər qövmə peyğəmbər göndərilmişdir. Hz. Məhəmməd (s.ə.v..), son peyğəmbərdir (Əhzab Surəsi, 40). Risaləti bütün insanlığa şamildir.

Risalət, Peyğəmbərimizlə nöqtələnmişdir. Lakin vəlayət davam etməkdədir. Risalət və vəlayət, bir-birinə qarışmayan iki dəniz kimidir. Heç bir vəli nəbi mərtəbəsinə çata bilməz.

Vəlayət, risalətin bir dəlilidir. Risalətin təbliğ etdiyi iman həqiqətlərini vəlayət bir cür ürəyi müşahidə və ruhani zövq ilə, aynelyakin dərəcəsində görər, təsdiq edər. (1)

 

Risalətə möcüzə verilmişdir, vəlayətə də kəramət. Kəramət, Allahın vəli qullarında meydana gələn hallardır. Məsələn, könüllərdən keçəni bilmək və.s.Vəlayət üçün mütləq kəramət şərt deyil. Bütün övliyalardan daha üst mərtəbədə iştirak edən səhabələrdə kəramətin çox görülməmiş olması, bunu isbat edər. Əsri səadəti izah edən kitablarda zikr edilən kəramətlərin sayı, üç-beş dənədir. Bunlardan ən məşhuru, Hz. Ömərin xilafəti dövründə Mədinədə bir gün xütbədə ikən "Ya Sariye! Dağa, dağa!" deyə qışqırmasıdır. Sariye, Hz. Ömərin komandiridir. O əsnada İranda Atəşpərəstlərə qarşı döyüşməkdədir. Hz. Ömərin səsini eşidər. Ordunun kürəyini dağa yaslar və qalib gəlir. (2)

 

Kəramətdən daha mühümü, istiqamətdir. "Əmr olunduğu kimi dümdüz ol!" (Hud Surəsi, 112) ayəsi, istiqaməti əmr edər. Təriqətdən məqsəd kəramət deyil, istiqamət olmalıdır. Çünki, "Bu dünya, daru'l- hikmətdir, daru'l-hizmettir. Daru'l ödəniş və mükafat deyil." (3)

 

Allahın vəli qulları hər dövrdə olmuşlar və qiyamətə qədər də olmağa davam edəcəklər. Vəli, görüldüyündə Allah xatirə gələn kimsədir. (4) Belə insanlara, "Diqqət yetirin! Allahın övliyası üçün nə bir qorxu vardır. Nə də onlar kədərlənərlər" (Yunus Surəsi, 62) ayəsinin məzhəridirlər. İç aləmləri pisliklərdən uzaqdır. Hüzur və əminliyə çatmışlar. İç aləmlərindəki nuraniyet, xariclərinə də əks etmişdir. Onları görmək, insana hüzur verər, müqəddəs şeyləri xatırladar.

 

Qaynaqlar:

1. Nursi, Məktubat, s. 444

2. Cəlaləddin Süyuti, Tarihul Hulefa, s. 117, Sadeddin Taftezani, Şerhul Əqaid, s. 78-79

3. Nursi, Məktubat, s 451

4. İbnu Macə, Zühd, 4



19-11-2010 12:00:00