Ana səhifə

Balıq yemək haramdı?


YazdırSend to friend
Sual Detayı: 
Bilmək istərdim ağ balıq (asatrin belyuqa) yemək haramdı yoxsa yox? Hansı Dəniz heyvanları yemək olar?
Cavab: 

"Təzə ət yeməniz üçün dənizi sizin xidmətinizə verən Allahdır"(1) ilə "Dənizdə ovlanmaq və onları yemək sizə halal qılındı ki; həm sizə həm də yolçu olanlarınıza faydalı olsun"(2) tərcüməsindəki ayə, dənizlərin bir ilahi nemət anbarı olduğunu və onlardan insanların faydalana biləcəyini ifadə etməkdədir.

Ayələrdə, Cənabı Haqq müəyyən bir qismini haramlaşdırmadan və başqa heyvanlar kimi boğazlanılma şərtini qaçmadan, bütün dəniz heyvanlarının halal olduğunu bildirməkdə, qullarına asanlığı və genişliyi təmin etməkdədir. Hətta mümkün mərtəbə heyvana əziyyət verdən onları tutmaq üçün insana hər şeyi istifadə etmə icazəsini verməkdədir.

Bilindiyi kimi, yaşadıqları yerlərə görə heyvanlar quru və dəniz heyvanları olmaq üzrə ikiyə ayrılar. Quruda yaşayan heyvanların hansılarının yeyilib yeyilməyəcəyi fiqh kitablarında ifadə edilmiş, ayrılmışdır. Dənizdə yaşayan heyvanların hansılarının yeyilməsinin halal, hansılarının haram olduğu barəsində isə məzhəblər arasında fərqli görüşlər mövcuddur.

Yuxarıda tərcümələrini verdiyimiz ayədən hərəkət edən Şafi, Maliki və Hənbəli məzhəbi aləmlərinə görə, dəniz heyvanlarının, yəni suyun içindən başqa bir yerdə yaşaya bilməyən heyvanların hamısı, harada olursa olsun, istər balıq şəklində olsun, istəsə başqa şekide halaldır, yeyilə bilər. Yenə eyni məzhəblərə görə, bu heyvanların adlarının fərqli olması, diri və ya ölü olması; tutanların Müsəlman və ya müsəlman olmayan olması hökmü dəyişdirməz.

Maliki məzhəbi heç bir dəniz heyvanını istisna etməzkən, Hənbəli məzhəbi ankvil balığını xəbis saydığı üçün; Şafis(n)i məzhəbi də qurbağa, yencək və timsah kimi həm dənizdə, həm də quruda yaşaya bilən heyvanların edinin məğlub olmasını haram olaraq səciyyələndirməkdədir.

Hənəfi məzhəbinə görə isə, balıq surətində olmayan dəniz heyvanlarının ətlərini yemək haramdır. Buna görə, daim suda yaşayan, suda sığınan heyvanlardan hər növ balıq əti yeyilə bilər. Qalxan balığı, sazan balığı, delfin, ankvil balığı bu qabildəndir. Lakin, digər su heyvanları caiz deyil. Xərçəng və dənizdə yaşayan balıq olmayan heyvanlarn yeyilməsi halal olaraq qəbul edilməməkdədir, haram sayılmaqdadır. (3)

Bu əsaslara görə, xərçəng kimi dəniz heyvanları Şafii, Maliki və Hənbəli məzhəblərinə görə yeyilə bilərkən, Hənəfi məzhəbinə görə yeyilməməkdədir. Hənəfi məzhəbinin haram saymasının səbəbi, bu növ heyvanları gərək görünüş, gərəksə yeyilən qisimləri etibarilə xoş olmaması, çirkin və murdar sayılmasıdır.

1. Nəhl Surəsi, 14.
2. Maidə Surəsi, 96.
3. əl-Mezahibu'l-Erbaa, 2: 5.



07-12-2009 08:11:59