Ana səhifə

Fateh Sultan Mehmet sırğa taxmışdır?


YazdırSend to friend
Sual Detayı: 
Fateh Sultan Məmməd sırğa taxmışdır?
Cavab: 

 

Cavab 1:

 

Fateh Sultan Məmməd Xanın sırğa taxdığıyla əlaqədar məlumat yoxdur. Ancaq ümumiyyətlə Yavuz Sultan Səlimin sırğa taxdığı və sırğalı şəkilinin olduğu iddia edilər.

 

Mövzunu bir neçə baxımdan ələ almaqda fayda vardır:

 

1) İslam Hüququna görə (1) qulaqların sırğa üçün deşilməsi, qadınlar üçün caiz görülmüş; amma kişilər üçün caiz görülməmişdir. Bəzi hüquqçular, oğlanların da qulaqlarının deşilə biləcəyini və bu cür bir hadisənin Hz. Peyğəmbər zamanında edildiyi halda qadağan edilmədiyini irəli sürməkdədirlər. Hər halda yetkin kişilərin qulaqlarını deşdirmələri və sırğa taxmaları, çox hüquqçulara görə haram və bəzilərinə görə isə məkruhdur; yəni qısaca caiz deyil.

 

Bu ardıcıl hökmü bilən Yavuz Sultan Səlimin qulağını deşdirib sırğa taxdığına ehtimal da vermirik. Çünki Yavuz, Misir Səfəri dönüşündə oğlu Süleymanın bəzəkli paltarlarını görüncə, 'Bre Süleyman, sən belə geyinsən, anan nə geyimin?' dediyini bilir və onun şəxsi həyatında sadə və bəzəkdən uzaq olduğunu qaynaqlardan öyrənirik. Yavuz, bəzək və ehtişamdan xoşlanmayan bir Padşahdır. Doğru olan şəkillərində, burma bığlar vardır; ancaq sırğa yoxdur.

 

2) Bu anda Topkapı Sarayının Portretlər Hissəsində 17/66 nömrə ilə 70 x 65 sm olan sırğalı Yavuz Portreti ilə Macar bir rəssama aid olduğu deyilən sırğalı şəkilə gəlincə; Əvvəla, Yavuzun miniatürlərdə və əlimizdə olan şəkillərində, bunun kimi sırğalı olan üçüncü bir rəsmi yoxdur. Qaldı ki, bu şəkillər arasında rəsmi nəqqaşlar tərəfindən edilənləri vardır. İkincisi, Yavuza isnad olunan, amma tamamilə xəyali və uydurma olan Avropalı və İranlı rəssamlara aid şəkillər çoxdur. Tarix qaynaqları bu nöqtənin vurğulamaqdadırlar. Bu sırğalı şəkilin də, uydurma şəkillərdən biri olması qüvvətlə olabiləcəkdir. Çünki Sultanın qulağında sırğa, boyunda incili medalyon, sarığında tac var. Osmanlı Padşahlarının paltarları ilə uyğun gəlməyən bu bəzəklər, cədvəlin yaxın tarixlərdə edildiyini göstərməkdədir. Onsuz da 1926-cı ildə Dolma Bağça Sarayından gətirilmişdir. Dolma Bağça Sarayına nə vaxt qoyulduğu da bilinməməkdədir. Üçüncüsü, bəzi araşdırmaçılara görə, bu sırğalı şəkil Şah İsmayıla aiddir. Çünki başında Şiə Məzhəbinin əlaməti olan qırmızı börk və bunun üzərində İran Şahlarına məxsus tac vardır. Ayrıca sırğa da Şiə məzhəbində caiz görülməkdədir.

 

 

Qaynaq: Bilinməyən Osmanlı, Prof. Dr. Əhməd Akgündür, s. 147-148 - 80. maddə



06-03-2010 11:52:15

Düğüme özel