Ana səhifə

Furqan surəsi, 43-44 ayələrin təfsiri...


YazdırSend to friend
Sual Detayı: 
furqan surəsi, təfsiri
Cavab: 

    HƏVA: Nəfsin özbaşına yönəldiyi istək və arzusu, mücərrəd istəyidir. Pis duyğularını özünə tanrı edən deyilməyib də ikinci əməlin öncə qeyd edilməsi, məhdudlaşdırmaq üçündür ki, ürəyinin istədiyindən başqasını tanrı tanımayan, deməkdir. Belə insanlarda heç haqq sevərlilik yoxdur, sadəcə bir mənlik, eqo vardır. İstəyi də gerçək bir fayda deyil, sadəcə ürəyinin istədiyi vəsvəsə, vəhmdən ibarətdir. Bunlar, dəlil, şahid, haqq, hüquq tanımaz, yalnız öz istək və zövqünə taparlar, zövqləri özlərinin fəlakətinə səbəb olduğunu bilsələr də yenə haqqı zövqlərinə qurban edərlər.

   Dini də insanın mücərrəd duyğularından, yəni sadəcə istək, arzu və zövqlərindən ibarət sayarlar; könülləri nəyə istəsə ona taparlar, gerçəyin zövqünü axtarmaz, haqqın razılığını düşünməz, düşünmək istəməzlər, bilsələr belə yenə tanımazlar.

   Təbərani və Hilyə adlı əsərində Əbu Nuaym, Əbu Ümamə (r.ə)`dən belə rəvayət etmişlər: O, demiş ki; Hz Peyğəmbər (s.a.v) belə buyurdu:

"Uca Allah'ın nəznində, səma kölgəsi altında Allah'dan başqa tapılan tanrılar içində, tabe olunan həva`dan (nəfsin özbaşına yönəldiyi istək və arzu) daha böyüyü yoxdur".

   Artıq sənmi ona vəkil olacaqsan?

  Əvvəlki sual təqriri (bəyan etmək), bu sual isə inkardır. Yəni gördün də, ona vəkil ola bilməzsən, üzərinə vəkil olub da qurtara bilməz.

    Yoxsa sən onların çoxunun həqiqətən də söz dinləyəcəyini, yaxud ağıllanacağınımı zənn edirsən? Xeyr, nə gətirilən bir dəlili tanıyar, söz dinləyər, nə də əqli dəlili tanıyıb ağıl ilə hərəkət edirlər. Həqiqətən, onlar heyvan kimidirlər. Ağlına və eşitdiyinə görə hərəkət etməz, mücərrəd istəklərinə uyarlar, onların ardınca gedərlər. Hətta bu hallarına görə daha sapqındırlar. Çünki, ev heyvanları özlərinə baxanlara bağlanarlar, özlərinə yaxşılıq edənlərlə pislik edənləri seçərlər, faydalarına olan şeyləri axtarar, zərər verən şeylərdən qaçarlar, yediyi içdiyi yeri tanıyar, öyrəndiyi yolu qarışdırmazlar. Özlərinə verilən güclərdə tənbəllik etməz, yaradıldıqları istiqamətdə sərf edərlər.

    Haqq və xeyr inancı olmayan da haqsızlıq və pislik inancı da yoxdur. Bu kimsələr Rəbblərini tanımazlar. O'nun nemətlərinə qarşı nankordur. Əbədi fayda olan savabı istəməz, ən böyük zərər olan əzabdan qorunmazlar. Yurdlarına belə xəyanət edərlər. Yaradılışı pozmağa, fitnələr çıxarmağa çalışar, haqsızlıq və fitnə ilə yalan dolan və aldatma ilə dünyanı qarışdırarlar.

    Bu şəkildə, öz istək və arzularına tapan kimsələrin zəlalətləri izah edildikdən sonra uca Allah'ın Rəbb olmasına aid dəlillərdən, O'na aid gözəlliklərdən, O`nun əzəli və əbədi qüdrətindən bəzi işlərə diqqətlər çəkilərək buyurulur ki:

   45. Məgər Rəbbinin kölgəni necə uzatdığını görmürsənmi? Əgər O istəsəydi, onu hərəkətsiz halda saxlayardı. Sonra Biz günəşi onun bələdçisi etdik.

أَلَمْتَرَإِلَىٰرَبِّكَكَيْفَمَدَّالظِّلَّوَلَوْشَاءَلَجَعَلَهُسَاكِنًاثُمَّجَعَلْنَاالشَّمْسَعَلَيْهِدَلِيلًا

 

46. Sonra o kölgəni yavaş-yavaş Özümüzə tərəf çəkdik.

ثُمَّقَبَضْنَاهُإِلَيْنَاقَبْضًايَسِيرًا

 

47. Sizin üçün gecəni örtük, yuxunu rahatlıq, gündüzü də canlanma vaxtı edən Odur.

وَهُوَالَّذِيجَعَلَلَكُمُاللَّيْلَلِبَاسًاوَالنَّوْمَسُبَاتًاوَجَعَلَالنَّهَارَنُشُورًا

 

48. Küləkləri Öz mərhəməti önündə yağışdan qabaq müjdəçi olaraq göndərən Odur. Biz göydən tərtəmiz su endirdik ki,

وَهُوَالَّذِيأَرْسَلَالرِّيَاحَبُشْرًابَيْنَيَدَيْرَحْمَتِهِۚوَأَنْزَلْنَامِنَالسَّمَاءِمَاءًطَهُورًا

 

49. onunla ölü bir diyarı canlandıraq, yaratdığımız neçə-neçə heyvanlara və neçə-neçə insanlara ondan içirdək.

لِنُحْيِيَبِهِبَلْدَةًمَيْتًاوَنُسْقِيَهُمِمَّاخَلَقْنَاأَنْعَامًاوَأَنَاسِيَّكَثِيرًا

 

50. Biz düşünüb ibrət alsınlar deyə o suyu onların arasında paylaşdırdıq. Lakin insanların çoxu küfrdən başqa bir şey qəbul etmədilər.

وَلَقَدْصَرَّفْنَاهُبَيْنَهُمْلِيَذَّكَّرُوافَأَبَىٰأَكْثَرُالنَّاسِإِلَّاكُفُورًا

 

51. Əgər istəsəydik, hər kəndə qorxudan bir peyğəmbər göndərərdik.

وَلَوْشِئْنَالَبَعَثْنَافِيكُلِّقَرْيَةٍنَذِيرًا

 

52. Belə olduqda sən kafirlərə baş əymə və onlara qarşı bununla (bu Quranla) böyük bir cihad et!

فَلَاتُطِعِالْكَافِرِينَوَجَاهِدْهُمْبِهِجِهَادًاكَبِيرًا

 

53. Birinin suyu dadlı və şirin, digərininki isə duzlu və acı olan iki dənizi qovuşduraraq aralarında maneə və keçilməz sədd qoyan Odur.

وَهُوَالَّذِيمَرَجَالْبَحْرَيْنِهَٰذَاعَذْبٌفُرَاتٌوَهَٰذَامِلْحٌأُجَاجٌوَجَعَلَبَيْنَهُمَابَرْزَخًاوَحِجْرًامَحْجُورًا

 

54. Sudan insan yaradan, ona qan qohumları və sonradan qohum olanları bəxş edən Odur. Rəbbin hər şeyə Qadirdir.

وَهُوَالَّذِيخَلَقَمِنَالْمَاءِبَشَرًافَجَعَلَهُنَسَبًاوَصِهْرًاۗوَكَانَرَبُّكَقَدِيرًا

 

55. Onlar Allahı qoyub özlərinə nə xeyir, nə də zərər verə bilməyənlərə sitayiş edirlər. Kafir öz Rəbbinə qarşı şeytana köməkçidir.

وَيَعْبُدُونَمِنْدُونِاللَّهِمَالَايَنْفَعُهُمْوَلَايَضُرُّهُمْۗوَكَانَالْكَافِرُعَلَىٰرَبِّهِظَهِيرًا

 

56. Biz səni ancaq müjdə verən və xəbərdarlıq edən kimi göndərdik.

وَمَاأَرْسَلْنَاكَإِلَّامُبَشِّرًاوَنَذِيرًا

 

57. De: "Mən bunun əvəzinə sizdən heç bir mükafat istəmirəm. Təkcə onu istəyirəm ki, insanlar Rəbbinə tərəf aparan bir yol tutsunlar".

قُلْمَاأَسْأَلُكُمْعَلَيْهِمِنْأَجْرٍإِلَّامَنْشَاءَأَنْيَتَّخِذَإِلَىٰرَبِّهِسَبِيلًا

 

58. Ölməz, əbədi Yaşayana təvəkkül et və Onu həmd-səna ilə təriflə. Onun Öz qularının günahlarından agah olması kifayətdir.

وَتَوَكَّلْعَلَىالْحَيِّالَّذِيلَايَمُوتُوَسَبِّحْبِحَمْدِهِۚوَكَفَىٰبِهِبِذُنُوبِعِبَادِهِخَبِيرًا

 

59. O, göyləri, yeri və onların arasındakıları altı gündə yaratdı, sonra da Ərşə ucaldı. O, Mərhəmətli olan Allahdır. Bunu biləndən soruş!

الَّذِيخَلَقَالسَّمَاوَاتِوَالْأَرْضَوَمَابَيْنَهُمَافِيسِتَّةِأَيَّامٍثُمَّاسْتَوَىٰعَلَىالْعَرْشِۚالرَّحْمَٰنُفَاسْأَلْبِهِخَبِيرًا

 

60. Onlara: "Mərhəmətli Allahdır səcdə edin!"– deyildikdə: "Mərhəmətli Allah nədir? Məgər bizə əmr etdiyin şeyə səcdə etməliyik?"– deyərlər. Bu da onların nifrətini artırar.

وَإِذَاقِيلَلَهُمُاسْجُدُوالِلرَّحْمَٰنِقَالُواوَمَاالرَّحْمَٰنُأَنَسْجُدُلِمَاتَأْمُرُنَاوَزَادَهُمْنُفُورًا۩

 

61. Səmada bürclər qoyan və orada günəş və nurlu bir ay yaradan Allah nə qədər xeyirxahdır.

تَبَارَكَالَّذِيجَعَلَفِيالسَّمَاءِبُرُوجًاوَجَعَلَفِيهَاسِرَاجًاوَقَمَرًامُنِيرًا

 

62. Yada salmaq və şükür etmək istəyənlər üçün gecə ilə gündüzü bir-birinin ardınca gətirən Odur.

وَهُوَالَّذِيجَعَلَاللَّيْلَوَالنَّهَارَخِلْفَةًلِمَنْأَرَادَأَنْيَذَّكَّرَأَوْأَرَادَشُكُورًا

 

63. Mərhəmətli Allahın qulları o kəslərdir ki, onlar yer üzündə təvazökarlıqla gəzər, cahillər onlara xoşagəlməz bir söz dedikdə: "Salam!"- deyərlər.

وَعِبَادُالرَّحْمَٰنِالَّذِينَيَمْشُونَعَلَىالْأَرْضِهَوْنًاوَإِذَاخَاطَبَهُمُالْجَاهِلُونَقَالُواسَلَامًا

 

64. Onlar gecələrini Rəbbi üçün səcdədə və qiyamda keçirərlər.

وَالَّذِينَيَبِيتُونَلِرَبِّهِمْسُجَّدًاوَقِيَامًا

 

65. Onlar deyərlər: "Ey Rəbbimiz! Cəhənnəm əzabını bizdən uzaq elə. Doğrusu, onun əzabı həmişəlikdir.

وَالَّذِينَيَقُولُونَرَبَّنَااصْرِفْعَنَّاعَذَابَجَهَنَّمَۖإِنَّعَذَابَهَاكَانَغَرَامًا

 

66. Həqiqətən, o, nə pis məskən, necə də pis iqamətgahdır!"

إِنَّهَاسَاءَتْمُسْتَقَرًّاوَمُقَامًا

 

67. Onlar mallarını xərclədikdə nə israfçılıq, nə də xəsislik edər, bunların arasında orta bir yol tutarlar.

وَالَّذِينَإِذَاأَنْفَقُوالَمْيُسْرِفُواوَلَمْيَقْتُرُواوَكَانَبَيْنَذَٰلِكَقَوَامًا

 

68. Onlar Allahla yanaşı başqa məbuda yalvarmaz, Allahın haram etdiyi cana haqsız yerə qıymaz və zina etməzlər. Bunu edən kimsə cəzalandırılar.

وَالَّذِينَلَايَدْعُونَمَعَاللَّهِإِلَٰهًاآخَرَوَلَايَقْتُلُونَالنَّفْسَالَّتِيحَرَّمَاللَّهُإِلَّابِالْحَقِّوَلَايَزْنُونَۚوَمَنْيَفْعَلْذَٰلِكَيَلْقَأَثَامًا

 

69. Qiyamət günü onun əzabı qat-qat artırılar və onun içində zəlil olub əbədi qalar.

يُضَاعَفْلَهُالْعَذَابُيَوْمَالْقِيَامَةِوَيَخْلُدْفِيهِمُهَانًا

 

70. Ancaq tövbə edib iman gətirən və saleh əməllər edənlərdən başqa. Allah onların pis əməllərini yaxşı əməllərlə əvəz edər. Allah Bağışlayandır, Rəhmlidir!

إِلَّامَنْتَابَوَآمَنَوَعَمِلَعَمَلًاصَالِحًافَأُولَٰئِكَيُبَدِّلُاللَّهُسَيِّئَاتِهِمْحَسَنَاتٍۗوَكَانَاللَّهُغَفُورًارَحِيمًا

 

71. Kim tövbə edib yaxşı iş görərsə, o, doğrudan da Allaha tərəf qayıtmış olar.

وَمَنْتَابَوَعَمِلَصَالِحًافَإِنَّهُيَتُوبُإِلَىاللَّهِمَتَابًا

 

72. Onlar yalandan şahidlik etməz, lağlağı məclisinə rast gəldikdə oradan ləyaqətlə ötüb keçərlər.

وَالَّذِينَلَايَشْهَدُونَالزُّورَوَإِذَامَرُّوابِاللَّغْوِمَرُّواكِرَامًا

 

73. Onlara Rəbbinin ayələri xatırlandığı zaman o ayələrə qarşı kar və kor kimi davranmazlar.

وَالَّذِينَإِذَاذُكِّرُوابِآيَاتِرَبِّهِمْلَمْيَخِرُّواعَلَيْهَاصُمًّاوَعُمْيَانًا

 

74. Onlar deyərlər: "Ey Rəbbimiz! Bizə gözümüzün aydınlığı olan zövcələr və övladlar bəxş et və bizi müttəqilərə imam et!"

وَالَّذِينَيَقُولُونَرَبَّنَاهَبْلَنَامِنْأَزْوَاجِنَاوَذُرِّيَّاتِنَاقُرَّةَأَعْيُنٍوَاجْعَلْنَالِلْمُتَّقِينَإِمَامًا

 

75. Onlar səbir etdiklərinə görə Cənnətdə olan yüksək məqamla mükafatlandırılacaq, orada xeyir-dua ilə, salamla qarşılanacaqlar.

أُولَٰئِكَيُجْزَوْنَالْغُرْفَةَبِمَاصَبَرُواوَيُلَقَّوْنَفِيهَاتَحِيَّةًوَسَلَامًا

 

76. Onlar orada əbədi qalacaqlar. O, nə gözəl məskən, necə də gözəl iqamətgahdır!

خَالِدِينَفِيهَاۚحَسُنَتْمُسْتَقَرًّاوَمُقَامًا

 

77. De: "Əgər yalvarmağınız olmasaydı, Rəbbim sizə diqqət yetirməzdi. Siz haqqı yalan saydınız. Ona görə də əzab sizi rahat buraxmayacaqdır!"

 



29-03-2017 04:56:50