Ana səhifə

İçkinin haram olmasının səbəbi nədir?


YazdırSend to friend
Sual Detayı: 
İçkinin haram olmasının səbəbi nədir?
Cavab: 

 

İbadətlər və haramlar hamısıyla Allahın iradəsinə və istəyinə görə təyin olunur. Bunu bizim sorğulama və ya etiraz etməyə deyil hikmətini anlamağa çalışmalıyıq. Belə ki, şəriətin iki növ hökmləri vardır.

 

1. Taabbudi dediyimiz yəni hikməti bilinməyən və hamısıyla Allahın əmr və qadağanına baxan qaydalardır.

 

2. Makulul məna dediyimiz ilahi əmrlər və ya qadağanlarda yatan hikmətlərin araşdırıla biləcəyi qisim.

 

Sizin soruşduğunuz suala bu tərəfdən də baxaq. Niyə səhər namazı 4 rükətdir 10 və ya 20 rükət deyil. Cavab: Allah əmr etdiyi üçün. Günorta namazı Allah tərəfindən 10 rükət olaraq təyin edilmişdir. Bunun hikmətini araşdırmaq nəticəsiz olacaq. Çünki Allah elə əmr etmişdir. Və bunun əsl cavabı budur. Amma bəzi şəriət qaydaları hikmətlə izah edilə bilər. Amma hikmətlər əsl deyil. Əsl olan Allahın əmri və ya qadağan etməsidir.

 

Məsələn, Allah namazı niyə əmr etmişdir? Buna istədiyiniz qədər hətta dəlillərlə hikmət və məqsəd baxımından cavab verilə bilər. Niyə oruc tuturuq, hikmətləri araşdırılıb cavab verilə bilər. Amma hikmət və faydalar Allahın əmri yerinə keçə bilməz. Belə ki, orucun bir hikməti insanların aç qalıb, yoxluq içərisində yaşayan insanların halından anlayıb onlara şəfqətlə yaxınlaşmalarını təmin etməkdir.

 

İndi biri bunu əsas tutub "mən daha çox aç qalıb daha çox şəfqət hissim qabarsın və kasıblara daha çox köməkdə olum " deyə bilər. İmsak vaxtı saat 4.00 olduğu halda, bu adam gecə saat 11.00dən oruca niyyət edib, lakin axşam vaxtına 5 dəqiqə qala orucunu açsa orucu səhih olar? Əlbəttə olmaz. Çünki orucun açılması üçün müəyyən bir zaman var və bu adam daha çox aç qaldığı halda, oruc tutmuş olmur. Yəni orucdan gözlənilən hikmət daha çox yerinə gəlmiş, lakin Allahın icazə vermədiyi bir zamanda açdığı üçün oruc yerinə gəlməməkdədir.

 

 

İçkinin heç bir zərəri olmasa belə Allah qadağan etdiyi üçün içməmək lazımdır. Bununla birlikdə içkini zərərli olduğunu bütün dünya qəbul edir.

 

İçki niyə birdən qadağan edilmədi?

 

İslam gəlir gəlməz, Ərəb Yarımadasındakı insanlardan, uzun illərdən bəri damarlarına yerləşmiş olan vərdişlərini birdən birə atmaq, əlbəttə çətin olacaqdı. Hələ spirtli içkilər kimi, istifadə edildikcə sanki insanı özünə əsir edən maddələrdən imtina etmək, daha da çətindir. Lakin İslamın gətirdiyi nur, bütün pis adətlər kimi, spirtli içkiləri də o cəmiyyətdən uzaqlaşdırdı.

 

Allahın bir adı da Hakim' dir. Yəni etdiyi hər işi, hikmət və faydalara görə yaradar. Necə ki insanın böyüyüb kamala çatması, nüvənin yaşıllaşıb ağac olması, bir yumurtanın açılıb quş olması müəyyən bir müddətlə reallaşmaqdadır. Allahın kainatda etibarlı olan bu qanununu, dinin bəzi əmrlərində də görmək mümkündür. Uca Rəbbimiz, Hakim adının gərəyi olaraq, spirtli içki vərdişini o cəmiyyətdən atmaq üçün, yavaş yavaş məhrum etmə metodunu buyurmuşdur. Digər tərəfdən, içki birdən-birə haram edilsəydi, içkiyə mübtəla olmuş o əsrin insanları İslamı qəbulda nazlana bilərdilər. Vərdişlərini buraxmaq istəməyə bilərdilər. Bu baxımdan Qurani Kərimdə içki ilə əlaqədar ayələr, addım-addım bu sıraya görə nazil olmuşdur:

 

1. "Xurma ağaclarının meyvəsindən və üzümlərdən həm içki edir, həm də gözəl ruzi əldə edirsiniz. Bunda ağlı çatan qövm üçün əlbəttə ibrət vardır." (Nəhl, 67) Bu ayədə içkinin gözəl ruzi olmadığı açıqlanmışdır. Bu ayənin nüzulu ilə, içkinin təsdiq edilməyən bir maddə olduğu aydın olduğundan, bəzi səhabələr içkini tərk etmişlər. Əslində bu ayənin enişi ilə, içkinin qarşıda haram olacağı da aydın olmuşdu.

 

2. "Sənə içkini və qumarı soruşurlar. De ki: Onlarda həm günah, həm insanlar üçün faydalar vardır. Günahları isə faydalarından daha böyükdür." (Bəqərə, 219)

 

3. "Ey iman edənlər! Siz sərxoşkən, nə söyləyəcəyinizi bilənə qədər namaza yaxınlaşmayın." (Nisa, 43) Bu ayə, sərxoşkən namaz qılmağı məhrum etmişdir. Bu vəziyyətdə, beş vaxt namazını heç keçirmədən qılan bir səhabənin, gündüz iki namaz arasında içki içməməsi lazım idi. Əks halda, yəni gündüz iki namaz arasında içki içəcək olsa, spirtli içkinin sərxoşluq edici təsiri keçməyəcəyi üçün namazı qıla bilməyəcəkdi. Bəlkə şam namazından sonra içki içə biləcəkdi. Bu vəziyyətdə böyük bir səhabə kütləsi daha içkidən tamamilə imtina etmişlər. Çünki spirtə alışmış olan bədənlər, artıq yavaş yavaş ondan uzaqlaşırdı.

 

4. Ey iman gətirənlər! Şərab da (içki də), qumar da, bütlər də, fal oxları da Şeytan əməlindən olan murdar bir şeydir. Bunlardan çəkinin ki, bəlkə, nicat tapasınız! (Maidə 90)

 

5. "Şeytan, içkidə və qumarda aranıza düşmənlik və kin salmaq, sizi Allahı xatırlamaqdan və namaz qılmaqdan saxlamaq istər. Artıq siz hamınız imtina etdiniz deyilmi?" (Maidə 91)

 

Bu son ayə ilə spirtli içkilər qəti olaraq haram edilmişdir. Səhabələrdən Hz. Ənəs (r.ə.) izah edir: Biz içki aləmindəydik. Mən paylayırdım. Bir adam gəldi "içki haram edildi" dedi. Yoldaşlar dərhal "bu içki qablarını tök, təmizlə" əmrini verdilər. O xəbərdən sonra kimsə ağzına içki almadı.

 

İçkinin zərərləri: Azı və ya çoxu sərxoşluq verən hər içkinin azı da, çoxu da haramdır. Peyğəmbər Əfəndimizin (s.ə.s.) bəyanıyla: "Bir küpü sərxoş edən şeyin, bir ovucu da haramdır." (1)

 

İçkini haram edən ayə, bu qadağanın səbəbini və hikmətini də açıqlamışdır: Şeytan işi pislik olması, səadətə çatmağa maneə təşkil etməsi, insanlar arasında düşmənliyə gətirib çıxarması, kin və nifrət oyandırması, bədəni korlaması, Allahı xatırlamaqdan və namaz qılmaqdan saxlaması. (2) İçki; sinir sistemində, beyin damarlarında, onurğa iliyi və ətraf sinirlərində çox böyük və çox tez bezdirici və mənfi təsirlər edər. Beyin üzərində öldürücü zərbələri vardır. Beyin sinirlərini zədələyərək qismi ifliclərə gətirib çıxarar və müxtəlif xəstəliklərə səbəb olar. Göz sinirlərini korlayaraq gözlərin pozulmasına səbəb olar. Ürək hüceyrələrini zədələyər və yorar. Ürək hüceyrələrində içki səbəbiylə meydana gələn yorğunluq, "miyokard" deyilən ürək əzələsinin köhnəlməsinə səbəb olar. Böyrəklərdə yara açar, qanın süzülməsini axsadar. İçkidən ötəri yaralanan böyrəklər, sidikdəki zəhərləri süzə bilməz hala gələr. Bu zəhərli maddələr qana qarışar və "artımı" deyilən qan zəhərlənməsinə gətirib çıxarar. Damarlarda əhənglənmə meydana gətirər. Bu da erkən ağlını itirməyə səbəb olar. Hüceyrələri keyidər, bədənin xəstəliklərə qarşı müqavimətini qırar. Qaraciyərin, qan yığılmasıyla əvvəl böyüməsinə, sonra büzülməsinə və çürüməsinə gətirib çıxarar.

 

 

 

 

 

İçkili ikən və ya sərxoşkən namaz qılınmaz. Lakin xalq arasında içki içdikdən sonra qırx gün namazın qəbul olmayacağı və ya namazın qılınmayacağı tərzindəki söz-söhbət doğru deyil. Sərxoşluq keçdikdən sonra namaz qılına bilər, peşmanlıq olar, bir daha içki istifadə etməməyə səmimiliklə söz verilə bilər, tövbə və istiğfar edilə bilər və təbii ki namaz qılına bilər. Qul ilə Allah arasına kim girə bilər ki?

 

1-Əhməd, Müsnəd, 6/71, 72, 131;

2-Maidə Surəsi, 5/90, 91;



17-12-2009 01:07:02

Düğüme özel