Ana səhifə

Kəbənin yenidən təmir edilməsi nə vaxt və necə reallaşmışdır?


YazdırSend to friend
Sual Detayı: 
Kəbənin yenidən təmir edilməsi nə vaxt və necə reallaşmışdır? Hacerü'l-Esved'in yerinəqoyulması mövzusunda çıxan anlaşılmazlığı Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) necə həll etmişdir?
Cavab: 

Kainatın Əfəndisi otuz beş yaşında idi.

Bu sırada Qureyş qəbiləsi, Kəbə divarlarını yıxıb, yenidən təmir qərarını verdi. Çünki, illərdən bəri yağan yağış və nəticədə meydana gələn sellər, quruluş etibarıyla çox möhkəm olmayan bu məbədi olduqca köhnəltmişdi. Damsız olması səbəbiylə də, yağan yağışlar təməlinə qədər təsir etmiş və binanı sanki xarab bir hala gətirmişdi.

 

Son olaraq gələn böyük bir sel, Kəbəni tamamilə sarsıtmış, divarlarını çatlatmışdı. Bu vəziyyət Məkkəlilərdə bir qorxu və təlaş oyandırmışdı.

 

Bu vaxt bir hadisə daha oldu. Qadının biri Hərəmdə alov yandırdı. Alovun közündən sıçrayan qığılcımlar, Kəbənin örtüsünü alovlandırdı və yanmasına səbəb oldu.

Bütün bunların üzərinə bir də Kəbənin içində olan bir xəzinənin oğurlanması əlavə olununca, Məkkəlilər, artıq, verdikləri qərarı bir an əvvəl reallaşdırma səyinə girdilər. 1

 

İnşaat Vəsaiti Yüklü Gəmi

Qüreyşlilər, Kəbəni necə və nəylə təmir edəcəklərini düşünüb müşavirə edirdilər.

 

Bu sırada Ciddeyə getmək üzrə Misirdən yola çıxmış olan bir Bizans gəmisi, Cidde yaxınlarında dayandı.

Bunu xəbər alan Qureyş, hadisə yerinə bir heyət göndərdi. Gəminin yükü yumşaq aktaş, taxta, dirək və dəmir idi. Bunlar Qureyşin axtarıb da tapa bilmədikləri şeylər idi.

 

Heyət, gəmidə olanlarlarazılaşaraq taxta-şalbanı satın aldı. Bunun yanında, gəmidəki tacirə, Məkkəyə sərbəstcə girə bilmə və mallarını gömrüksüz sata bilmə zəmanəti də verdilər. Halbuki, daha əvvəl Məkkəlilər, şəhərdə ticarət əşyası satanlardan öşür alırdılar.

Gəmidə ayrıca Baxam adında Bizanslı bir memar da var idi. Kəbə istehsalında özündən istifadə etmək üzrə bu memarla da razılaşdılar.

 

Buna görə, divarlarını yenidən təmirə qərar verdikləri Kəbənin memarlığını Bizanslı Bukum, dülgərliyini isə Məkkədə oturan Kıbti bir usta edəcəkdi. 2

 

Divarların Bölünməsi

Kəbə divarlarının daşlarla hörülməsi işi, püşk ilə qəbilələr arasında dördə bölünmə edildi. Buna görə,

ABDı Menaf ilə Zühreoğullarına Kəbənin cəbhə və qapı tərəfi;

Abdüddar, Esed və Adiyyoğullarına Kəbənin Şam cəbhəsi (Hatiym, Hıcır tərəfi);

Şehm, Cehm (Cümah) və Amiroğulları payına Kəbənin Yəmən küncü ilə Hacerü'1-Esved küncü arası,

Mahzum və Teymoğullarına isə, Səfa və Eryada bitişik olan Yəmən cəbhəsi düşdü. 3

 

Məkkənin Sarsılması

Hər qəbilə, özünə düşən tərəfi yıxırdı. Həzrəti İbrahimin atdığı təmələ qədər enildi. Bundan sonra, bir-biriylə qaynaşmış dəvə kürəyi kimi yaşıl yaşıl daşlar görülməyə başlandı.

 

Niyyətləri daha da aşağı enmək idi. Nə var ki, buna müvəffəq ola bilmədilər. İçlərindən biri bu yaşıl daşlara qazmağı yelləyincə, birdən zəlzələyə düşmüşkimi Məkkənin sarsıldığını gördülər. Hər kəsdə bir qorxu və təlaş başladı. Bundan sonrasını yıxmağa icazə olmadığınıanlayıb, qazdıqlarıyla kifayətləndilər. 4

Qəbilələr Arasında Anlaşılmazlıq Çıxması

Hər kəs özünə düşən tərəf üçün daş daşıyır və divarlar hörülürdü. Bina, Hacerü'1-Esved'in qoyulacağı yerə qədər yüksəldilmişdi. Ancaq, bu mübarək daşı yerinə qoymada qəbilələr arasında anlaşılmazlıq çıxdı. Hər qəbilə, özünü digər qəbilələrdən bu xüsusa daha layiq görürdü. Qəbilə fanatizminin bütün şiddətiylə hökm sürdüyü bir zamanda, hansı qəbilə bu şərəfi başqasına vermək istəyərdi? İş qızışdı, mübahisə və münaqişə son dərəcə sərtləşdi. Belə ki, bir-birləriylə vuruşacaqlarına dair and belə etdilər. 5

Ortalığı bir qarışıqlıq örtmüşdü. Hər an vuruşma gözlənilirdi. Vuruşma baş versə, çox adam həyatını itirə bilər, çox mal tələf ola bilərdi.

 

Bu vəziyyətə bir əlac tapmaq lazım idi.

Dörd beş gün Kəbənin divarlarına tək daş qoymadan, Qureyş qəbilələri, gözləyib dayandılar. Sonra təkrar Məscidi Haramda toplandılar. Bir-birləriylə danışdılar, mübahisə  etdilər. Bu vaxt, qəbilələri uzlaşmağa dəvət edənlər də vardı.

Qanlı bir hadisənin qopması hər an gözlənilərkən, Qureyşin ən yaşlılarından Əbu Ümeyye deyə bilinən Huzeyfe bin Muğire, ortaya atıldı və tərəflərə bu təklifi təqdim etdi:

 

"Ey Qureyşlilər! Razılaşa bilmədiyiniz bu işdə, məbədin qapısından (Bəni Şeybe qapısını əliylə işarə edərək) ilk girəcək şəxsi aranızda hakim edin, o kimsə bu işi bir nəticəyə bağlasın. "6

Əbu Ümeyyenin bu gözlənilməz təklifi, tərəflər tərəfindən tərəddüdsüz qəbul edildi.

 

Muhammedü'l-Emin Gəlir!

 

Artıq, bütün gözlər Bəni Şeybe qapısında idi.

Görəsən kim çıxacaqdı və qəbilələrin anlaşılmazlığına necə bir çarə ilə son verəcəkdi? Heç bir qəbilənin könülünü qırmadan bu işi necə həll edəcəkdi?

 

Maraq dolu baxışlar, Məscidin adı çəkilən qapısını diqqətlə süzməkdə idi.

Qapıdan bir şəxs meydana çıxdı. Uzaqdan fərq etdilər, özünə məxsus boyu, sıxı və gedişiylə təmkin içində gələn bu şəxsi dərhal tanıdılar və sevinc içində qışqırdılar:

 

"əl-Əmin, o! Məhəmməd, o! Onun aramızda verəcəyi hökmə razıyıq. "7

 

Bəli, gələn Muhammedü'l-Emindi (s.ə.s.). Hər kəsin etimadını qazanmış olan dürüst insan idi.

Bu səbəblə maraq dolu baxışlar, birdən sevinc baxışlarına döndü. Çünki, ədalətli qərar verəcəyindən, hamısı, tərəddüdsüz əmin idi.

Əlbəttə, məqsədəuyğun qərar verməkdən çaşmayan Əfəndimizin gəlişi, təsadüf deyildi. Verəcəyi hökmlə, onlara, peyğəmbərliyindən əvvəl də məqsədəuyğun görüşə, dərin düşüncəyə sahib olduğunu təsdiq etdirəcəkdi.

Qureyş, vəziyyəti özlərinə izah etdi.

Ürəyi kimi, zehini də tərtəmiz idi, Əfəndimizin.

Məqsədəuyğun qərarı verməkdə gecikmədi və bu əmri verdi:

"Dərhal mənə bir örtü gətirin!"

Anında gətirdilər. Bir rəvayətə görə, bu Vəlid bin Muğirenin paltarı idi. Digər bir rəvayətə görə isə, Peyğəmbər Əfəndimiz şəxsən öz ridasını bu işdə istifadə etdi. 8

 

Kainatın Əfəndisi, gətirilən örtünü yerə sərdi.

Kiçik böyük hər kəsin diqqətli baxışları, Əfəndimizin üzərində toplanmışdı. O, örtü ilə nə edəcəkdi?

Maraqları çox sürmədi. Sevimli Peyğəmbərimiz (s.ə.s.), Hacerü'l-Esved'i bu örtünün ortasına qoydu. Sonra da,

"Hər qəbilədən bir adam bunun bir küncündən tutsun!" deyə əmr etdi. Elə etdilər.

Hacerü'l-Esved'i örtüylə qoyulacaq yerə qədər qaldırdılar.

 

Və Rəsulu Əfəndimiz, Hacerü'1-Esved'i şəxsən öz əlləriylə yerinə qoyaraq, bu şərəfə nail oldu.

Bundan sonra divar hörülməyə başlandı və qısa zamanda tamamlandı. 9

 

Beləcə, Allah Elçisi, İlahi mevhibenin bir əsəri olan məqsədəuyğun qərarıyla, qəbilələr arasında böyük bir qanlı vuruşmağı önləmiş oldu.

Bu qərarıyla, Sevimli Peyğəmbərimiz (s.ə.s.), özündən çox daha yaşlı və halıyla təcrübəli olanlardanbelə daha məqsədəuyğun görüşə, daha qüvvətli mühakiməyə və daha çox zəkaya sahib olduğunu, eyni zamanda, İlahi bir qüvvətlə te'yid edildiyini ortaya qoymuş olurdu.

İbni Abbas Həzrətlərinin bir rəvayətinə görə, Əfəndimiz, Hacerü'l-Esved'i yerinə qoyduğu gün, Bazar ertəsi günü idi. 10

 

1. Sire, 1/205; Tabakat, 1/145; Taberi, 2/198

2. Sire, 1/205; Tabakat, 1/145

3. Sire, 1/207; Tabakat, 1/146; Taberi, 2/200

4. Sire, 1/207-208; Tabakat, 1/146

5. Sire, 1/209; Tabakat, 1/146; Taberi, 2/201

6. Sire, 1/209; Tabakat, 1/146; Taberi, 2/201

7. Sire, 1/209; Tabakat, 1/201

8. Belazuri, Ensab, 1/99

9. Sire, 1/209-210; Tabakat, 1/146; Taberi, 2/201

10. Süheyli, Ravdü'l-Ünf, 1/129

 

Saleh Suruç



02-05-2010 12:40:25

Düğüme özel


Bu səhifəyə daxil olmaq üçün səlahiyyətli deyil.

Üzv olmaq istəyirsinizsə Bura basın.

Əgər üzv deyilsinizsə Bura basın.

Şərhsiz