Ana səhifə

Nə üçün ibadət edirik?


YazdırSend to friend
Sual Detayı: 
Nə üçün ibadət edirik?
Cavab: 
İbadət, "Allaha qarşı qulluq vəzifələrini yerinə yetirmək, Allahın əmrlərinə boyun əymək" deməkdir.
İlahi Fərman olan Quranda belə buyrulur: Ey insanlar! Sizi və sizdən öncəkiləri yaratmış Rəbbinizə ibadət edin ki, bəlkə (Allahdan) qorxasınız. (Bəqərə Surəsi, 21)
İnsan, ibadəti nə üçün edər və bu ibadət ona nə qazandırar? Bu iki problemin cavabı bu ayədə belə verilir: "Sizi və sizdən əvvəlkiləri yaradan Rəbbinizə ibadət edin."
Ayədəki, ‘sizi və sizdən əvvəlkiləri yaradan' kəlməsi Rəbbin sifətidir. Bu sifəti bir an üçün düşünmədiyimizdə, ayə, "Rəbbinizə ibadət edin." şəklində qarşımıza çıxar. Demək ki ibadətin səbəbi, Rəbbimizin bizi tərbiyə etmiş olmasıdır. Rəbbə, ibadət edilər.
Bu qudsi vəzifəni idrak edək deyə Allah, vicdanımıza bəzi işarələr qoymuşdur. Atamıza itaət etməyi vicdanı bir vəzifə sayırıq. Nə üçün? Atamız olduğu üçün. Anamıza üsyandan çəkinirik. Nə üçün? Anamız olduğu üçün.
Ayəbizim vicdanımıza xitab edir və "Rəbbinizə ibadət edin." deyə əmr edir. Çünki sizi O tərbiyə etmişdir. Atanızın yediyi qidanı ağ qan halına O gətirmiş, sizi ana rəhmində bir sperma olaraq rəhm divarına O yapışdırmış və oradakı doqquz aylıq tərbiyənizi mərhələ mərhələ həmişə O icra etmişdir. İndi isə bir başqa rəhmdəsiniz: Kainat... Burada da sizi tərbiyə edən, bəsləyən, böyüdən, yedirib içirən ancaq Odur.
Allahın bir adı "Rəbb"dir və hər şeyi O tərbiyə etmişdir. İnsan isə quldur; hər şeyiylə Allahın tərbiyəsindən keçmişdir. Ağlımızı anlamağa, ürəyimizi sevməyə, yaddaşmı əzbərləməyə, əlimizi tutmağa, ayaqlarımızı getməyə, ciyərimizi tənəffüsə, mədəmizi həzmə, əlverişli tərzdə tərbiyə edən Allahdır..
Nəfsimizə ilişən və ətrafımızı ətraflı əhatə edən bu qədər lütfkarlığa qarşı Ona gərəyi kimi şükr edə bilməmənin xəcalətini ruhumuzun da dərinliklərində hiss edərək sevə sevə ibadət etməliyik. .
Rəbbinə qarşı şükr borcunu beləsinə hiss edən, idrak edən insan Quranın "Sizi və sizdən əvvəlkiləri yaradan Rəbbinizə ibadət edin.", "Namazı qılın.", "Ramazan ayında oruc tutun." kimi əmrlərini dinləyincə axtardığını tapmanın hüzuruna çatar.
İbadət üçün, "Qul ilə məbud arasında ən yüksək və lətif nisbət ancaq ibadətdir." (İşarat-ül İ'caz) buyrulur. Yəni, insan ibadət sayəsində, "Mən Allahın quluyam, Onun məxluquyam, bu dünyada Onun qonağıyam və öldükdən sonra da, inşallah, Onun səadət yurdu olan Cənnətə gedəcəyəm." deyə bilir. Bu isə insan ruhu üçün ən böyük bir zövq qaynağıdır.
Gündəlik həyatında bütün işlərini qul olmanın şüuruylahəmişə halal dairəsində keçirən insan, müəyyən vaxtlarda Rəbbinin hüzurunda əl bağlayır. Ona, yenə Onun əmr etdiyi şəkildə ibadətini edər.
Acizliyini, kasıblığını və zillətini tam hiss edən bir insanın ürəyi Rəbbinə qarşı dərin bir xəcalətlə dolar. Bu iç burukluğuna "inkisar" deyilir. Və İmamı Rəbbani Həzrətləri "İbadət, tezellül və inkisardan ibarətdir." buyuraraq bu halı ibadətin təməli, əsası sayır.
"Nə üçün ibadət edirik?" sualı, bərabərində iki sualı birlikdə gətirir. Daha doğrusu, bu problemin içində iki ayrı sual gizli:
- İbadət etməmizin səbəbi, illəti nədir? - İbadət etməmizin hikməti, faydası nədir?
Bəziləri bu sualı yalnız ikinci mənanı nəzərdə tutaraq soruşarlar. Birinci və ən əhəmiyyətli nöqtəni unudarlar. Bunun nəticəsi olaraq hikmət sahəsində özlərinə bəzi faydalar verilər və bu faydaların başqa yollarla da əldə edilə biləcəyini irəli sürərək, ibadəti rədd edici bir rəftara girərlər.
İllət, ibadət etməmizi lazımlı edən ana səbəbdir. Hikmət isə etdiyimiz ibadətdən hasil olan faydadır.
Dünya işlərindən bir misal: Anadoludan İstanbula gələn bir tacirin bu səyahətinin xəstəliyi "ticarət"dir. Hikməti isə daha çox zəngin olmaq və dünya nemətlərindən daha çox istifadə etmək. Buna görə söz mövzusu şəxsə, "İstanbula nə üçün gedirsən?" desək, "zəngin olmağa" deyə cavab verməz. Bu, hikmətə aid bir cavabdır və yerində deyil. Sualımızın cavabı "ticarət etməyə" şəklində gəlməlidir. Belə bir cavab illətə aiddir və məqsədəuyğundur.
O halda, "Nə üçün ibadət edirsən?" şəklindəki bir problemin cavabı da "Rəbbim əmr etdiyi üçün" şəklində olacaq. Bu əmri etmənin gərək dünyada, gərək axirətdə bir çox faydası vardır. Amma ibadət bu faydalar üçün edilməz; bunlar məsələnin hikmət istiqamətidir.
Qulun işi ibadətdir; əmr dinləmək, qadağanlardan çəkinməkdir. Qula qulluq yaraşar. İbadətini bu şüurla edən bir quluna Rəbbinin edəcəyi lütfkarlıqlar, ikramlar və Cənnətdə verəcəyi dərəcələr ibadətin hikmət istiqamətidir.

Sözün özü: Rəhman və Rəhm Rəbbimizin bütün əmrlərində bizim üçün nə qədər faydalar vardır. Amma, biz ibadətimizi bu faydalar üçün deyil, Onun əmrini bilərək və razılığını ümid edərək edərik.


14-03-2011 08:26:39

Düğüme özel


Bu səhifəyə daxil olmaq üçün səlahiyyətli deyil.

Üzv olmaq istəyirsinizsə Bura basın.

Əgər üzv deyilsinizsə Bura basın.

Şərhsiz