Ana səhifə

Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) cahiliyyə adətlərindən necə qorunmuşdur?


YazdırSend to friend
Sual Detayı: 
Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) cahiliyyə adətlərindən necə qorunmuşdur?
Cavab: 

Cənabı Haqqın xüsusi tərbiyəsi və mühafizəsi altında ömür keçirən Kainatın Əfəndisi Peyğəmbərimiz (s.ə.s.), əmisinin qoyunlarını güddüyü sıralarda başından keçən bir hadisəni belə izah etmişdir:

"Mən, Cahiliyyə Dövrü insanlarının işlədikləri bir şeyi iki dəfə etməyə təşəbbüs göstərdimsə də, Allah, məni o işdən saxladı. Bundan sonra Allah, məni peyğəmbərlik vəzifəsiylə şərəfləndirənə qədər heç bir pisliyə təşəbbüs göstərmədim.

Təşəbbüs göstərdiyim şeyə gəlincə:

Bir gecə Qureyşdən bir gənclə Məkkənin yuxarı tərəflərində öz qoyunlarımızı otladırdıq. Mən yoldaşıma,

'Qoyunlarıma baxsan, mən də digər yoldaşlarım kimi Məkkəyə gedərək gecə əyləncələrinə, gecə nağılları yığıncaqlarına qatılmaq istəyirəm' təklifində oldum."

Yoldaşım,

'Olar, baxaram' dedi."

Bu məqsədlə Məkkəyə gəldim. Şəhərin ilk evinin yanına yaxınlaşdığımda dıflər, fit və səsləri eşitdim.

'Nədir bu?' deyə soruşdum.

'Filanın oğlu, filanın qızıyla evlənmiş, onların toyları edilir' dedilər. Dərhal oturub onları seyrə başladım. Deyərkən Allah, qulaqlarımı tıxadı, yatıb qaldım və ancaq səhər günəşinin işıqlarıyla oyana bildim. Dönüb yoldaşımın yanına gəldiyimdə məndən nə etdiyimi soruşdu.

'Heç bir şey etmədim' dedim və sonra da başımdan keçəni olduğu kimi izah etdim.

Bir başqa gecə, yenə yoldaşıma eyni şəkildə xahiş etdim. Xahişmi qəbul etdi. Yola çıxıb Məkkəyə gəldiyimdə, keçən səfər eşitdiklərimin eynisini yenə eşitdim. Dərhal orada oturub yenə baxdım. Deyərkən Allah, yenə qulaqlarımı tıxadı. Vallah, məni yuxudan ancaq günəşin istiliyi oyandıra bildi. Oyanar oyanmaz yoldaşımın yanına gəldim və başımdan keçəni olduğu kimi izah etdim. Bundan sonra Allah məni peyğəmbərlik vəzifəsiylə şərəfləndirənə qədər belə şeylərə təşəbbüs göstərmədim."

***

İki Dünya Günəşi Rəsulu Əkrəm Əfəndimizin şəxsiyyətini, yaşayışını, əxlaqını deyil sıravi bir insan, Allahın vəli qulları və səhabəyi kiramla belə müqayisə etmək mümkün deyil. Hətta Peyğəmbərimiz, bütün peyğəmbərlərdə ayrı-ayrı olan üstünlüklərin hamısını mübarək şəxsində yığdığı üçün onlar arasında daçox üstün bir mövqeyi vardır. Belə ki, Hz. Musa kimi ulu'l-azm bir peyğəmbər, Məhəmməd ümməti ilə birlikdə həşr olmaq üçün Allaha niyazda olmuşdur. Peyğəmbərlər digər insanlar kimi deyil. Onlar peyğəmbər ola biləcək, Cənabı Haqqın vəhyinə tabe ola biləcək, Allahın elçisi mərtəbəsinə çata biləcək qabiliyyət və fitrətdə yaradılmışlar. Hz. Yəhya və Hz. İsa kimi bəzi peyğəmbərlərin daha dünyaya gəlmədən peyğəmbər olaraq göndəriləcəyi müjdəsi ana-atasına bildirildiyi göz önünə alınsa, Peyğəmbərimizin uca mərtəbəsi özbaşına aydın olacaq. Bir dəfə Hz. Əbu Hüreyrə (r.ə.), Rəsulullaha (s.ə.s.) soruşdu:

"Ya Rəsulullah, peyğəmbərlik sizə nə zamandan bəri vacib oldu?"

Peyğəmbərimiz bu cavabı verdi:

"Daha Adəm ruh ilə cəsəd arasında olarkənmən peygambəridim."anı Hz. Adəmə daha ruh və can verilmədən əvvəl Cənabı Haqq Peyğəmbərimizə peyğəmbərlik vəzifəsini vermişdir. Çünki kainat Peyğəmbərimizin üzü  hörmətinə yaradılmışdır. Onun yaşayış və əxlaqını Qurani Kərim tərifləməkdə, ən gözəl əxlaq üzərində olduğunuifadə etməkdədir.

Peyğəmbərimizə düşmənlikdə yarış halına girən, o uca şəxsiyyətə hər cür ləkəni sıxılmadan yaraşdıran başda Kaetani kimi peyğəmbərimizin əleyhində müstəqil kitab yazacaq qədər irəli gedən Avropalı müsteşriklerin belə mədh etməkdən özlərini ələ ala bilmədikləri ilk siyer müəllifi İbni İshak kimi böyük bir İslam alimi Peyğəmbərimiz haqqında belə deyər:

"Rəsulullah, Allahın, irəlidə özünü peyğəmbər edəcəyi üçün əsirgəməsi, cahiliyyə dövrünün bütün pislik və əskikliklərindən qoruması sayəsində böyüyərək yetişdi. Bunun üçün o qövmünün ən üstünü, ən gözəl xasiyyətlisi, ən soylusu, qonşuya qarşı ən yaxşı davrananı, yumşaq xasiyyətlilikdə ən gözəli, ən doğru danışanı, etibarlılıqda ən böyüyü, hər cür pisliklərdən və insanları çirklədən xasiyyətlərdən ən uzaq olanıidi. Allah hər yaxşılığı onda yığdığı üçün qövmü arasında Muhammedü'l-Emin adından başqa adıyla çox anılmazdı." Siyer alimlərindən İbni Həbib, Peyğəmbərimizin babası Abdülmuttalibin başda içki olmaq üzrə bütün Cahiliyyə pisliklərindən uzaq olduğunuifadə edər. Təbiindən İbni Kelbi, "Peyğəmbərin (s.ə.s.) beş yüz anasını araşdırdım, heç birisində pis bir əxlaq və Cahiliyyə adətlərindən heç bir pis vərdiş təsbit edə bilmədim. "Kadı İyaz, "Biz sənin könülünə genişlik vermədikmi?" tərcüməsində İnşirah Surəsinin ilk ayəsini "Cənabı Haqq səni bütün Cahiliyyə adətlərindən təmizləmişdir" şəklində təfsir edər. (Sifası Şərif, 1:54-60-362 və Sire, 1-2:183.)

Bəli, başda haqqında danışılan Fəxri Razinin təfsiri olmaq üzrə heç bir təfsirdə, heç bir hədis və siyer kitabında içki, qumar və bənzəri Cahiliyyə adətlərinin heç birisinin Peyğəmbər Əfəndimizə bulaşdığı yazılmamışdır.

***

Qədəri İlahi, onu əzəldən insanlığın Peyğəmbəri olaraq təqdir və təyin etmişdi. Bu səbəblə o, aləmlərin Rəbbinin tərbiyəsi altında həyat seyrinə davam edirdi. Bunun üçündür ki, bütün Ərəbistanla birlikdə Məkkədə də hökm sürən fısk, fücur, səfalət və dəlalətdən, pislik və əxlaqsızlıqlardan ən kiçik bir əsər, ən kiçik bir iz həyatında görülməzdi.

Bütlərdən şiddətlə nifrət edərdi. Ömüründə bir dəfə belə onlara hörmətdə olmadı. Qureyş müşriklərinin bir adəti vardı. Hər ilin müəyyən bir günündə Buvane adlı bütün ətrafında toplanarlar, gecəyə qədər orada olarlar, yanında taraş olarlar, qurban kəsərək böyük mərasim keçirərdilər.

Yenə belə bir mərasim üçün bütün Qureyş hazırlanmışdı. Əbu Talib də onlar kimi ailə əfradını yığaraq mərasimə iştirak etmək istədi. Ancaq o buna yanaşmadı və üzrlü hesab edilməsini istədi. Əfəndimizin bu davranışını Əbu Talib və bibiləri təəcüblə qarşıladılar. Hətta hirslənər kimi oldular. Bir iki səfər daha təkliflərini təkrarladıqları halda Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz yenə rədd cavabı verdi. Bunun üzərinə,

"İlahlarımızdan üz çevirmək demək olan bu hərəkətindən ötəri bir fəlakətə uğrayacağından qorxuruq" dedilər.

Bunu deməklə də kifayətlənmədilər, üzərinə elə düşdülər ki, Sevimli Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) daha çox israr edə bilmədi və istəməyə istəməyə, yalnız əmisi Əbu Talib və bibilərinin xatirini qırmamaq üçün özlərini təqibə razı oldu. Lakin, bütün yanına çatar çatmaz, nur üzlü Əfəndimizin bir ara ortadan itdiyini fərq etdilər. Bir müddət sonra yanlarına gəlincə onu müdhiş bir hal içində gördülər. Üzü saralmışdı və hər halından qorxduğu müəyyən olurdu.

Əmisi və bibiləri,

"Nə oldu sənə?" deyə soruşdular.

Sevimli Əfəndimiz bu cavabı verdi:

"Mənə bir pislik gəlməsindən qorxdum."

"Allah sənə pislik çatdırmaz. Səndə çox yaxşı xüsusiyyət və üstünlüklər var. Söylə baxaq, sən nə gördün?" dedilər.

Bu səfər Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) bunları izah etdi:

"Mən, bu bütün yanına yaxınlaşdığım zaman, uzun boylu və ağlar geyinmiş biri orada oldu. Mənə, 'Ya Məhəmməd! Geri çəkil, əsla o bütə əl sürmə!' deyə qışqırdı. "1

Bu hadisədən sonra Rəsulullah Əfəndimiz hər hansı bir səbəblə bütlərin yanına uğramadı və onların bu bayram və mərasimlərinə heç bir zaman qatılmadı.

Bəli, peyğəmbərlik vəzifəsiylə məmur edilər edilməz, əlinə Tövhid bayrağını alıb dalğalandıracaq bir şəxs, əlbəttə uşaqlığında və gəncliyində də Tövhid inancının ziddi olan şirkdən və bütpərəstlikdən uzaq, tər təmiz bir həyata sahib idi.

Cənabı Haqq, sevimli Rəsulunu hələ nə təklif, nə məmurluq, heç bir şeylə əlaqəli olmadığızamanlarda belə hər cür çirkinlikdən qoruyur və onu xüsusi bir murakabe altında tərbiyə edirdi. Rəsulu Əfəndimiz də, "Rəbbim mənə ədəbi gözəl bir surətdə lütf etmiş, ədəbləndirmiş" 2 sözləriylə bu gerçəyə işarə buyurmuşdur.

İnsaflı müsteşrikler də hər şeyə baxmayaraq bu xüsusu inkar edə bilməmişlər. Ser W. Miur Məhəmmədin Həyatı adlı əsərində bu etirafda olmuşdur: "Hz. Məhəmməd haqqındakı bütün nəşriyyatımız bir nöqtə üzərində ittifaq edər. O da onun əxlaqının təmizliyi və yüksəkliyidir."

 

1. Tabakat, 1/158; Halebi, İnsanü'l-Uyûn, 1/164.

2. Abdurrauf Münavi, Feyzü'l-Kadir, 1/224.

 

 

 

Saleh Suruç



02-05-2010 12:33:13

Düğüme özel


Bu səhifəyə daxil olmaq üçün səlahiyyətli deyil.

Üzv olmaq istəyirsinizsə Bura basın.

Əgər üzv deyilsinizsə Bura basın.

Şərhsiz