Ana səhifə

Şafilik nədir?


YazdırSend to friend
Sual Detayı: 
Şafilik nədir?
Cavab: 

İmam Şafi (ö. 204/819)a nisbət edilən fiqh məktəbi. Şafininin ləqəbi,

 

Əbu Abdullah Məhəmməd b. İdris el-Kureşi əl-Haşimi əl-Muttalibi b. Abbas b. Osman b. Şafi olub H. 150də Qəzzədə doğulmuşdur. Hz. Peyğəmbərin dördüncü qərbindən babası Menafın doqquzuncu nəsildən nəvəsidir. İmam Şafininin doğum ili Əbu Hənifənin (ö. 150/767) vəfat ilinə rast gəlir.

 

Atası İdris bir iş üçün Fələstindəki Qəzzəyə getmiş və orada ikən vəfat etmişdi. Doğumundan iki il sonra anası onu götürüb ata vətəni olan Məkkəyə gətirdi. Kiçik yaşda Qurani Kərimi hifz etdi. Fəsih Ərəbcə danışan Huzeyl qəbiləsi arasında şeir və ədəb öyrəndi. Sonra Məkkə müftisi Müslim b. Xalid ez-Zenadan dərs alaraq, onun yanında fətva verəcək vəziyyətə gəldi. O zaman on beş yaşlarında idi. Bundan sonra Mədinəyə getdi. Orada müctəhid İmam Malik b. Ənəs (ö. 179/795) fiqhdə ustad idi. Malik, öz əsəri olan el-Muvattasını, İmam Şafininin əzbərdən oxuduğunu görüncə heyrətini gizləyə bilməmişdi. İmam Şafi, Süfyan b. Uyeyne, Fudayl b. Iyazdan, əmisi Məhəmməd b. Şafi və başqalarından hədis rəvayət etdi.

 

Məhəmməd b. el-Hasandan İraq fakihlərinin kitablarını aldı. Onunla fiqhi mövzuları araşdırdı. 187 H.da Məkkədə, 195 H. də Bağdadda Əhməd b. Hənbəl (ö. 241/855) ilə görüşdü. Beləcə Hənbəli fiqhinə, üsuluna, nəsh və mənsuh mövzusuna muttali oldu. Sonra Bağdadda "İmam Şafininin köhnə məzhəbi" deyilən fikirlərini ortaya qoydu. 200 H. də Misirə keçdi və "Yeni Məzhəb" deyilən fikirlərini təsnif etdi. Orada ikən 204/819da vəfat edərək Karafe deyilən yerə dəfn edildi.

 

İmam Şafi ilk olaraq fiqh üsulunu tərtib etmiş və bu mövzuda "erRisale" ni yazmışdır. əl-Hucce adlı əsəri İraqdakı, "əl-Umm" isə Misirdəki fikirlərini əhatə edər.

 

İmam Şafi mütləq, müstəqil bir müctəhid olub, fiqh, hədis və üsulda imam idi. O, Hicaz və İraq fiqhini birləşdirici bir yol izlədi. Əhməd b. Hənbəl onun haqqında; "Şafi, Allahın kitabı və Rəsulunun sünnəsi mövzusunda insanların ən fakihi idi" demişdir. (Vehbe əz-Zühaylı, əl-Fıkhul-İslami və Edilletüh, Dimask 1405/1985, I, 36,37).

 

 İndiki vaxtda Anadolunun şərq seqmentində, Qafqaz, Azərbaycan, Hindistan, Fələstin, Seylan və Malazya müsəlmanları arasında Şafi məzhəbinə mənsub olanlar bir xeyli çoxdur. İndoneziya adalarında isə hakim olan tək məzhəb Şafi məzhəbidir (Əbu Zəhra, a. g. e, 358 vd.).



15-01-2010 03:27:19