Ana səhifə

Zina Nədir?


YazdırSend to friend
Sual Detayı: 
Zina Nədir?
Cavab: 

Zina

Zina etmək, bir qadınla nigâhsız və ya haqsız olaraq cinsi təmasda olmaq. Ərəbcə "Zəna" felindən məsdər. Zinanın Lüğət və termin mənası birdir. Bu da; bir kişinin qadınla bir əqdə və ya haqlı bir səbəbə söykənmədən öndən cinsi təmasda olmasıdır. Zina edən kişiyə "zanî" qadına isə "zaniyə" deyilir.

Hənəfilər, bir fiqh termini olaraq zinanı belə tərif etmişdirlər: İslami hökmlərlə öhdəçilikli olan bir kişinin, özünə cinsi istək duyulacaq yaşdakı diri bir qadına, İslam ölkəsində nigâh əqdinə və ya cariyəlik kimi haqlı bir səbəbə söykənmədən öndən cinsi təmasda olmasıdır.

Zinada hədd cəzasının tətbiq olunması üçün, kişinin cinsi orqanının ən az sünnət yerinin (haşəfə) qadının cinsi orqanına girmiş olması lazımdır. Bundan daha azına məsələn; öpmək, sarılmaq və ya bud arasına sürtünmənin və s. hərəkətlər haram olmaqla birlikdə hədd cəzasını gərəkdirməz.

Kiçik uşaq və ağıl xəstəsi məsul olmadığı üçün bunların feli də özləri baxımından həddi gərəkdirməz.

Digər tərəfdən Əbu Hənifəyə görə kişi və ya qadına arxadan təmasda olmaq (livata) -Haram olmaqla birlikdə- zina hökmündə deyildir. Çünki bu, zina olaraq vəsfləndirilməz. Əbu Yusif, İmam Muhamməd, Şafii, Hənbəli və Mâlikîlər əks görüşdədir.

Ölü qadın, heyvan və ya yetkinlik çağına gəlməmiş olan və özünə cinsi istək duya bilməyən qız uşağı ilə təmas da -Haram olmaqla birlikdə- zina hökmündə deyil. Çünki bu kimi təmasları düzgün fitrət qəbul etməz. Bundan başqa kişi və ya qadının zinaya zorlanmamış olması da şərtdir. Çünki Rəsulullah (s.ə.s) belə buyurmuşdur:

"Ümmətimdən səhv, unutma və çətinlik çəkdikləri şeyin hökmü qaldırıldı." (Buxari, Hudud, 22; Talaq, II; Əbu Davud, Hudud, 17; Tirmizi, Hudud, 1; İbn Macə, Talaq, 15)

Zinaya məcbur edilən qadına hədd cəzası lazım olmadığı mövzusunda İslam alimlərinin görüş birliyi vardır. Zinaya məcbur edilən kişiyə gəlincə, Şâfilərdə və Mâlikîlərdə seçim edilən görüşə görə belə bir kişiyə nə hədd və nə də ta'zir (qüsur) cəzası gərəkməz. Dəlil, yuxarıdakı hədis və məcbur edilmə üzrünün olmasıdır. Əbu Hənifənin ilk görüşünə görə zinaya məcbur etmə Dövlət başçısı tərəfindən olmuşsa hədd yoxdur. Dövlət başçısından başqası zorlamışdırsa istehsâna (Bəyəndiyinə, işi gözəl gördüyünə) görə hədd tətbiq olunur. Çünki, zorlama ancaq sultan tərəfindən reallaşır. Əbu Hənifənin sabitlik tapan görüşü isə, zorlanana hədd cəzasını tətbiq edilməməsinin. Çünki bəzən kişinin istək xarici cinsi təmasa gücü yetə bilər. Əbu Yusif və İmam Muhammədə görə iki vəziyyətdə də zorlanana hədd cəzası tətbiq edilməz. İmam Züfər əks görüşdən (əl-Kâsânî, Bədâyiu's-səna ', 2. nəşr, Beyrut 1394/1974, VII, 34,180; əş-Şirazi, əl-Mühəzzəb, Misir ty, II, 267; İbn Rüşd, Bidâyətü'l-müctəhid , II, 267; İbn Rüşd, Bidâyətû'l-müctəhid, II, 431; İbn Qudəmə, əl-Muğni, 3. nəşr, Qahirə, 1970, VIII, 187, 205; Vəhbə əz-Zühaylî, əl-Fıkhu'l- İslami və Edilletüh, 2. nəşr, Dimaşk 1405/1985, VI, 27 vd .; Ömər Nəsuhi Bilmən, Hüququ İslâmiyyə və İstılahatı Fiqhiyyə Kamusu, İstanbul 1968, III, 197 vd).

Zina İslamda və əvvəlki bütün səmavi dinlərdə haram və çox çirkin bir hərəkət olaraq qəbul edilmişdir. O böyük günahlardandır. Irz və soylara istiqamətli bir cinayət olduğu üçün cəzası da hədlərin ən şiddətlisidir.

Qurani Kərimdə belə buyurulur:

"Zinaya yaxınlaşmayın. Çünki o, çox çirkin bir iş və pis bir yoldur" (əl-İsra, 17/32). "Onlar Allah ilə birlikdə başqa ilaha dua etməzlər. Haqsız yerə, Allahın haram qıldığı şəxsi öldürməzlər və zina da etməzlər. Kim bunları etsə cəzaya çarpar. Ona qiyamət günündə qat qat əzab verilər və o əzabın içində zəlil şəkildə əbədi buraxılarlar" (əl Furqan , 25/68).

Subay kişi və ya subay qadının zina etməsinin cəzası yüz çubuq, evli və iffətli kişi və ya qadının zina cəzası isə daşla öldürmə (rəcm) dir. Allah Təala belə buyurur: "Zina edən qadın və zina edən kişidən hər birinə yüz çubuq vurun. Əgər Allaha və axirət gününə inanırsınızsa Allahın dininə görə onlara yazığınız gəlməsin. Möminlərdən bir topluluq da, onların cəzasına şahid olsun" (ən-Nur , 24/2). Vuruş, ətə keçməmək üzrə, yalnız dəriyə təsir edəcək şəkildə vurmaq deməkdir. Vuruşda yalnız xəz və palto kimi qalın paltarlar çıxardılır, digərləri çıxarılmaz.

Evli, iffətli kişi və ya qadına rəcm cəzası isə, sünnətlə sabitdir. Çünki Rəsulullah (s.ə.s) Mâiz'ə və Bəni Gâmid'dən bir qadına rəcm cəzasını tətbiq etmişdir. Rəcm meşrûluğu mövzusunda səhabənin icması vardır.

Zina həddi Allaha aid haqlardandır. Bu, ailəyə, nəslə və cəmiyyət nizamına qarşı işlənən bir cinayət olduğu üçün cəmiyyət haqqlarından sayılır.

Məzhəb imamları uşaq və ağıl xəstəsinə zina həddinin lazım olmadığı mövzusunda görüş birliyi içindədir. Hədisdə belə buyurulmuşdur: "Üç adamdan qələm qaldırılmışdır. Uşaqdan böyüyüncəyə qədər, yatandandan oyanana qədər, ağıl xəstəsindən yaxşılaşıncaya qədər" (Əbu Davud Hudud, 17).

Zina həddini Tətbiq Etməyin Şərtləri

Əvvəlcə bunu ifadə etmək lazımdır: Zina etmək, zina böhtanında olmaq kimi hədd cəzasını tələb edən vəziyyətlərdə axtarılan bəzi şərtlərin olması, bu şərtlər olmazsa cəza da verilməz mənasında deyildir. Təyin olunan şərtlər olmadığı zaman Dinimizin əmr etdiyi hədd cəzası verilməz deməkdir. Ancaq Dövlət Başçısının və ya vəzifələndirdiyi hakimin verəcəyi cəzalar var. Bunlara tazir (qüsur etmə) Cəzası deyilməkdədir ki, cinayətin cinsinə görə həbs, kötəkləmək və öldürmə kimi cəzalar verilə bilər. Necə ki Hənəfi və Mâlikîlərə görə, İslam dövləti cinayətlərdə təkrarı, cinayət işləməyi vərdiş halına gətirmək və ya homoseksuallıq kimi bəzi cinayətləri işləyənlərə ölüm cəzası verə bilər. Buna "siyasi qətl" deyilir. (İbn Abidin, Rəddül-Muxtar, III, 196; əz-Zühaylî, age, VI, 200).

Zina edən kişi və ya qadına cəza tətbiq oluna bilməsi üçün bir sıra şərtlərin olması lazımdır:

1- Zina edənin yetkinlik çağına çatması lazımdır. Yetkin olmayan uşağa hədd tətbiq olunmaz. Ağlı büluğ olan bir kimsə bir qız uşağı ilə cinsi əlaqəyə girsə, uşağa hədd cəzası yoxdur, ancaq onunla əlaqəyə girənə had cəzası lazımdır. Çünki uşaq mükəlləf deyilsə də ağlı büluğ olan mükəlləfdir və etdiklərindən məsuldur. (Ömər Nəsuhi bilmək, Hüququ İslamiyyə, 3/203, Zina Bölümü)

2- Ağıllı olması lazımdır. Ağıl xəstəsinə hədd tətbiq olunmaz. Ağıllı bir kişi, ağıl xəstəsi bir qadınla və ya ağıl xəstəsi bir kişi ağıllı bir qadınla zina etsə, bu ikisindən ağıllı olana hədd cəzası tətbiq olunur.

3- Əksəriyyət fəqihlərə görə müsəlmana və kafirə zina həddi tətbiq olunur. Lakin Hənəfilərə görə muhsan (evli), dəyənək vurular. Mâlikîlərə görə kafir bir kişi kafir bir qadınla zina etsə hədd tətbiq olunmaz. Lakin zinası ortaya çıxarsa tə'dib edilir (tərbiyələndirilir). Müsəlman bir qadını zinaya məcbur etsə öldürülür. Şafii və Hənbəlîlərə görə pasportlu qeyri musəlman olan yadlara nə zina və nə də içki içmə cəzası verilməz. Çünki bunlar Allahın haqqlarından olub, yad olanlar bu haqlarla məsul deyillər.

4- Zinanın istəklə edilmiş olması. Əksəriyyətə görə zinaya zorlanana hədd tətbiq olunmaz. Hənbəlilər əks görüşdədir.

5- Zinanın insanla edilmiş olması. Üç məzhəbə və Şâfillərdə sağlam görüşə görə heyvanla təmas edənə -Haram olmaqla bərabər- hədd cəzası yoxdur, ta'zir (qüsur etmək) tətbiq edilir. Heyvan öldürülməz və əksəriyyətə görə onun yeyilməsində də bir qorxu yoxdur. Hanbelîlere görə isə, iki kişinin şahidliyi ilə heyvan öldürülür, əti haram olur və heyvanın təzminatı ödənilməsi gərəkdir.

6- Zinanın bir şübhəyə söykənən olmaması lazımdır. Bir kimsə öz həyat yoldaşı və ya cariyəsi sanaraq yad bir qadınla cinsi təmasda olsa əksəriyyətə görə hədd gərəkməz. Əbu Hənifə və Əbu Yusifə görə isə hədd lazımdır. Çünki burada feli işləyəndə şübhə vardır. Məzhəblər arasında ixtilaflı olan fasid nigahdan sonrakı cinsi təmasa hədd lazım olmadığı mövzusunda da fikir birliyi vardır. Vəlisi və ya şahidsiz evlənmə halında vəziyyət belədir. Bu da əqddə şübhə olduğu üçündür. Evlilik ittifaqla fasid olsa hədd tətbiq olunur. İki qız qardaşı bir nigahda cəmləmək, beşinci yoldaşla evlənmək, soy və ya süd cəhətindən haram olan bir əqraba ilə evlənmək, iddət gözləməkdə olan qadınla və ya üç talaqla boşadığı qadınla hullədən (bir adamın, üç talaqla boşadığı yoldaşı ilə təkrar evlənə bilməsi üçün, o qadını rizasıyla başqa bir adam ilə nigahlayıb, bir gecəlik gərdəyə girməsi deməkdir) əvvəl evlənmək bu xüsusiyyətdədir. Ancaq bütün bunların haramlığını bilmədiyini iddia edərsə, bunlarla olan cinsi təmas həddi gərəkdirməz.

7- Zinanın darul İslamda olması. İslam Dövlət başçısının darul hərb və ya darul baği (soylular ölkəsi) üzərində vəlâyət səlahiyyəti yoxdur. Yəni bir müsəlmanın islam ölkəsi olmayan bir yerdə zina etməsi haram olmaqla birlikdə, dövlət başçısının orada həddləri tətbiq etməyə gücü yetməz.

8- Qadının diri olması. Əksəriyyətə görə, ölü qadınla cinsi təmasda olmaq -Haram olmaqla birlikdə- belə birinə had cəzası tətbiq. Malikilərdə məşhur olan görüş bunun əksinədir.

9- Cinsi təmasın öndən olması və sünnə yerinin girmiş olması. Arxadan əlaqə yəni livata -Haram olmaqla birlikdə- Əbu Hənifəyə görə yalnız ta'zir cəzası tələb edir. Əbu Yusuf, İmam Məhəmməd və digər üç məzhəbə görə isə livata həddi tələb edir. Xarici bir qadına cinsi orqanın xaricində, bud, qarın və s başqa yerinə təmas da -Haram olmaqla birlikdə- yalnız ta'zir gərəkdirir. Çünki bu, şəri olaraq özünə bir şey təqdir edilməyən münkər bir feldir.

Zinanın cəzası

Zinanın cəzası, zina edən kişi və ya qadının subay ya da evli olmasına görə dəyişiklik göstərir. Kötək, daşla öldürmə, sürgün və İslam Dövlətinin qoyacağı bir tazir (qüsur) cəzası bunlar arasındadır.

1- 100 Dəyənək Cəzası

Subay kişi və ya qadının zina cəzası yüz çubuq olub, Quran-ı Kərimlə təyin olunan bir hədd cəzası.

"Zina edən qadın və kişidən hər birinə yüz çubuq vurun" (ən-Nur, 34/2).

Dayaq cəzası tətbiq edilən zina işləyənin, günahın törədildiyi bölgədən bir il müddətə sürgün edilməsi İslamın ilk dövrlərində tətbiq olunan bir cəza növü idi. Hz. Peyğəmbər belə buyurmuşdur: "Bekâr'ın bekârla zinası üçün yüz çubuq və bir il sürgün. Dülük dulla zinası üçün isə yüz çubuq və daşla rəcm vardır" (İbn Macə, Hudud, 7). Ancaq bu tətbiq Nur surəsi enməzdən əvvələ aiddir. Bu surə endikdə subaylar üçün yalnız dəyənək (vuruş), evli (muhsan) olanlar üçün sünnətlə rəcm cəzası təyin olunmuşdur (əs-Səraxsi, əl-Məbsut, 3. nəşr, Beyrut 1398/1978, IX, 36 vd).

Hənəfilərə görə qamçı vəya dəyənək ilə vurmaq cəzasına sürgün əlavə edilməz. Çünki ayədə cəldə (qamçı vəya dəyənək ilə vurmaq) zina cəzasının hamısını ifadə edir. Ancaq sürgün bir hədd cəzası deyil, İslam Dövlət başçısının görüşünə buraxılan ta'zir cəzası qəbilindəndir. O sürgündə bir fayda görürsə tətbiq edər. Necə ki, zina edənin tövbə edənə qədər həbs edilə bilməsi də bu xüsusiyyətdədir.

Şafeyi və Hənbəlilərə görə cəldə (qamçı vəya dəyənək ilə vurmaq) və bir il sürgün birlikdə tətbiq olunur. Sürgün yeri səfərilik məsafəsində uzaqda olmalıdır. Söykəndikləri dəlil, yuxarıda zikr edilən sürgün bildirən hədisdir. Ancaq qadın əri və ya məhrəm bir hışmı (əqrəbası) ilə birlikdə sürgünə göndərilir. Çünki Hz. Peyğəmbər; "Qadın, yanında əri və ya məhrəmi olmadığı təqdirdə səfərə çıxa bilməz" (Buxari, Təqsir, 4, Məscidun Məkkə, 6, Sayd, 26, Savm, 67; Əbu Davud, Mənasiq, 3; Muslim, Həcc, 413-434; Tirmizi, Rada' , 15) buyurmuşdur.

Mâlikilərə görə isə yalnız kişi sürgün edilir, yəni olduğu diyardan uzaqda habs edilir. Qadın getdiyi yerdə də zina etməməsi üçün sürgün edilməz.

Digər tərəfdən sürgün hədisinin sonundakı dul üçün nəzərdə tutulan cəldə (qamçı vəya dəyənək ilə vurmaq) və daşla rəcm birlikdə tətbiq olunması dörd məzhəbə görə əməl edilməyən bir əsasdır. Çünki muhsan üçün yalnız rəcm tətbiqini bildirən hədislər daha səhihdir. Necə ki Əbu Hureyrə və Zeyd bin Hillitdən bir birliyin nəql etdiyi işçi qissəsi bunu ifadə edir. Işçisi ilə zina edən evli qadın hadisəsində Hz. Peyğəmbər, subay olan işçi üçün yüz dəyənək və bir il sürgün cəzasına, qadın üçün isə rəcm cəzasına hökm etmişdir (əs-Sərahsî, age, IX, 37; əz-Zühaylî, age, VI, 39). Zâhirîlərə görə, cəldə (qamçı vəya dəyənək ilə vurmaq) və rəcm birlikdə tətbiq olunur. Onlar, sürgün hədisinin sonundakı "... evlinin evli ilə zinasına yüz dəyənək və daşla rəcm vardır" qisminin açıq mənasına söykənirlər.

2- Rəcm Cəzası:

Muhsan olan kişi və ya qadının zinası üçün rəcm cəzası mövzusunda İslam alimləri görüş birliyi içindədirlər. Dəlil isə Sünnə və İcma.

Hz. Peyğəmbərin evli olaraq zina edənə rəcm cəzası tətbiq etdiyi təvatürə (bir xəbərin ağızdan ağıza yayılmış olması) çatan hədislərlə sabitdir.

Bir hədisdə belə buyurulur: "Müsəlman bir kimsənin qanı bu üç halda halal olur. Zina edən evli kimsə, nəfsə cavab nəfsi və İslam cəmiyyətindən ayrılaraq dinini tərk edəni öldürmək" (Buxari, Diyât, 6; Muslim, Kasâmə, 25, 26; Əbu Davud Hudud, 1; Tirmizi, Hudud, 15, Diyât, 10; Nəsai, Təhrim, 5, Kasâmə, 6; İbn Macə, Hudud, Darimi, Hudud 2, Siyər, II).

Hz. Peyğəmbərin rəcm tətbiq etdiyi hadisələr bunlardır.

a- Evli bir qadınla zina edən subay üçün yüz dəyənək və bir il sürgün cəzası tətbiq olunmuşdur. Allah elçisi bir səhabəni qadına göndərərək belə buyurmuşdur: "O qadına get, əgər günahını etiraf edərsə, onu rəcm et" (Buxari, Hudud, 3, 38, 46, Vəkalət, 13; Tirmizi, Hudud, 5, 8).

b- Çeşidli yönlərdən sabit olan Maiz hadisəsi. Maiz, zinasını etiraf etmiş və Rəsulullah (s.ə.s) onun rəcm edilməsini əmr buyurmuşdur (əş-Şövkânî, Nəylu'l-Əvtâr, VII, 95, 109; Zeylaî, Nəsbu'r-Râyə, III, 314 vd).

c- Qamidiyəli qadın zinasını təsdiq etmiş və doğumdan sonra rəcm tətbiq olunmuşdur (İbn Macə, Diyât, 36; Malik, Muvatta; Hudud II; əş -Şövkânî, Nəylu'I-Əvtâr, VII, 109).

İslam ümməti rəcm qanuniliyi üzərində icmada olmuşdur. Ancaq xaricilərin məktəbi rəcm inkar etmişdir. Çünki onlar təvatür çatmayan xəbərləri dəlil olaraq qəbul etməzlər (əs-Səraxsi, age, IX, 36).

İhsan Termini

İhsan bir İslam hüququ termini olaraq; bir kişi və ya qadına hədd cəzası tətbiq oluna bilməsi üçün bunlarda şəri olaraq tapılması lazım olan xüsusiyyətləri ifadə edir. Bu xüsusiyyətlərə sahib kişiyə "muhsan", qadına "muhsana" deyilir. Çoxu isə "muhsanat" dır.

İhsan, zina böhtanı (kazf) və rəcm ihsanı olmaq üzrə ikiyə ayrılır.

Zina böhtanı atılan kimsənin muhsan sayılması üçün ağıllı, yetkin, azad, müsəlman və zinadan iffətli olması lazımdır. Bu xüsusiyyətlər olunca iftiracıya ayədə bu cəza nəzərdə tutulur: Namuslu və azad qadınlara zina iftirası atan, sonra da bunu dörd şahidlə isbat edə bilməyən kəslərə səksən çubuq vurun. Onların əbədi olaraq şahidliklərini qəbul etməyin. Onlar fasiqlərin ta özləridir "(ən-Nur, 24/4).

Ancaq, qadın zinanı təsdiq edir və ya böhtançı dörd şahidlə bunu isbat edərsə hədd cəzası düşər (bax. "Kazf" mad)

Rəcm üçün muhsan sayılmaqdadır isə kişi və ya qadında yeddi xüsusiyyətin olması şərtdir. Bu xüsusiyyətlər bunlardır: Ağıllı olmaq, yetkin olmaq, azad və müsəlman olmaq, səhih nigahlı olmaq və bu nikahdan sonra yoldaşıyla məni (sperma) gəlməsə belə qüslü gərədirəcək şəkildə cinsi təmasda olmaq. Bu şərtlərdən hər hansı biri olmazsa cəza üz dəyənəyə qalxır. Bu vəziyyətə görə, kiçik uşaq, ağıl xəstəsi, kölə, kafir, fâsid nigahla evli kimsə və ya cinsi təmas olmayan mücərrəd nigahla evli kimsə üçün "muhsanlık" sözün mövzusu olmaz. Digər tərəfdən kişi muhsanlık şərtlərini daşıyar fəqət arvadı kiçik, ağıl xəstəsi və ya Cariyə olmaq kimi bir səbəblə muhsan olmazsa, ondan bu nasazlıqların qalxdıqdan sonra əri onunla bərabər şərtlərdə yenidən cinsi təmasda olmadığı təqdirdə ər muhsan sayılmaz. Çünki bu yeddi şərtin cütlükdə birlikdə olması lazımdır.

Əbu Yusufa görə, bir müsəlman səhih nigâhlısı olan bir qeyri müsəlman qadınla cinsi təmasda olmaqla muhsan olur. Şâfîlər də bu fikirdədir (əş-Şirazi, əl-Mühəzzəb, II, 268). Buna görə, biri kiçik, digəri yetkin, biri yuxuda digəri oyanıq və ya biri ağıllı, digəri ağıl xəstəsi olan ər-arvad cinsi təmasda olduqda, səlahiyyətli olan muhsan sayılır, daha sonra başqası ilə zina etsə hədd cəzası yalnız ona tətbiq olunur.

Muhsanlık sifətinin davamı üçün evliliyin davam etməkdə olması şərt deyildir. Buna görə ömründə bir dəfə evlənən və yoldaşıyla cinsi təmasda olub dul qalmış olan kimsə də muhsan ola bilər (Bilmən, age, III, 201).



04-01-2016 11:11:13